یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٤ - تربیت و فطرت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٨٤

دست است که پیوسته به پیکر باشد، اگر جدا شد دیگر خودش خودش نیست (رجوع شود به ورقههای تعلیم و تربیت اسلامی- خرمشهر).

دو اصل در تربیت اسلامی:

اول پرورش نه ساختن و پرداختن و حذف کردن.

دوم هماهنگی کامل میان استعدادها و اینکه خود هماهنگی نیز فطری است

١٣. تربیت اسلامی اولًا بر اساس فطرت است، یعنی بر اصل وجود یک سلسله استعدادها که باید پرورش یابند بنا شده است و آن استعدادها برخی انسانی محض است و برخی از مشترکات انسان و حیوان است و بعلاوه بر اساس هماهنگی استعدادهاست؛ یعنی از نظر اسلام انسان طوری ساخته نشده که تضادی میان استعدادها و سعادت وی وجود داشته باشد که مجبور باشیم برخی را فدای بعضی بکنیم، مثلًا جسم را فدای روح، فرد را فدای اجتماع، دنیا را فدای آخرت یا بالعکس بکنیم، و این دو نکته یعنی اصالت فطرت در تربیت و دیگر نظام هماهنگ استعدادها مهمترین اصل تربیتی اسلامی است. البته خود هماهنگی نیز تحمیلی نیست بلکه فطری است.

از نظر اسلامی این امکان هست که استعدادهای فردی و اجتماعی، جسمی و روحی همه هماهنگ و متعادل رشد کنند و عدالت اخلاقی و اجتماعی همین است.

١٤. حالا نوبت این است که استعدادهای انسانی را اعم از جسمی و روحی در نظر بگیریم و ببینیم چگونه تعلیمات اسلامی همه جانبه است.

اما استعدادهای جسمانی:

الف. سلامت جسم بهطور کلی.

ب. اعطای لذات جسمی به جسم در حد متعارف، اعم از جنسی و غیره.

ج. آسایش و استراحت به حد لازم و نه تحمیل زیاد بر جسم.