یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٦ - اخلاق مارکسیستی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٣٢٥

دروغین از نظر مارکسیسم عین اخلاق است؛ مگر اینکه گفته شود من بودن به معنی آگاهی به تضاد واقعی و نفی «ما» ی دروغین، عین «ما» شدن و حرکت به سوی «ما» ی واقعی است. پس از آن جهت اخلاق است که اولًا حرکت به سوی ما شدن است و ثانیاً حرکت به سوی تکامل است.

ثالثاً عطف به اشکال اول، اینکه انسان یک موجود ژنریک است اولًا علمی نیست، ثانیاً بر خلاف نظریه حیوان اقتصادی بودن اوست، چون اقتصاد همیشه ژنریک نیست.

- اینکه رسول اکرم به هموار کردن ناهمواریهای اجتماعی، چه از نظر مال و ثروت و چه از نظر عناوین و القاب و چه از نظر آداب اجتماعی از قبیل بالا و پایین نشستن [١] [اهتمام داشتند] میرساند که نظر اسلام یک نظر رئالیستی است، همانطور که به استقلالِ معنی در مقابل ماده قائل است تأثیرپذیری طرفینی را نیز اذعان دارد. کان رسول اللَّه یقسم لحظاته بین الناس.

- آیه ما جعل اللَّه لرجل من قلبین فی جوفه آیا ناظر به تقسیم شدن انسان با وابستگیهایش به اشیاء متکثر است؟

- نظیر نظریه حد وسط رئالیستی بالا درباره اخلاق، نظریه ایمان و عمل است که نظریه ایده آلیستی اصالت محض را از ایمان، و نظریه عامی مادی اصالت کامل را از عمل، و نظریه رئالیستی اصالت را از هر دو در عین اعتقاد به ارتباط متقابل ایندو میداند.

- آیه ضرب اللَّه مثلًا رجلًا فیه شرکاء متشاکسون و رجلًا سلماً لرجل نیز مثل آیه ما جعل اللَّه لرجل من قلبین فی جوفه ناظر به نظریه متجزّی شدن انسان به تجزّی و تکثر معبودهاست، یعنی ناظر به تعلق انسان به قطبهای مختلف است نه تعلق اشیاء به انسان.