یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٣ - اخلاق مارکسیستی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٣٠٢

(از خود بیگانگیها) و ضمیمه ٢ شماره ١٣ و ص ٣٧ و ٣٨- آزادی و آگاهی به ضرورت تاریخی و تعهد.

٤. جزوه تدریسی قم (فتوکپی بحث جاودانگی اخلاق).

اخلاق از نظر مارکسیسم

رجوع شود به کتاب شناخت تألیف م. ک. فورت، ترجمه فرهاد نعمانی، جلد دوم، آخرین بخش (ص ٩٧).

اخلاق مارکسیستی

١. در اینجا دو بحث است: یکی اخلاق از نظر مارکسیسم، یعنی تئوری فلسفی مارکسیسم درباره اخلاق که چیست و چگونه به وجود میآید. تئوری فلسفی مارکسیسم درباره اخلاق جزئی از تئوری فلسفی وسیعتری است درباره ایدئولوژی بهطور کلی، یعنی درباره معنویات انسانی بهطور کلی که شامل علم، فلسفه، مذهب، حقوق، اخلاق، هنر میشود و در بحث فلسفی مجله انترناسیونالیست درباره همه اینها بحث کرده است.

این تئوری فلسفی عبارت است از نظریه مادیت تاریخی این امور؛ یعنی این امور اولًا استقلال ندارند، بلکه تابع و طفیلی زندگی اقتصادی انسانها هستند و ثانیاً وجود متغیر تاریخی دارند و ثالثاً چون ماهیت تاریخی دارند و تاریخ جز کشمکش طبقات نیست اخلاقها نیز دائماً در حال مبارزه و جنگ و ستیزند، جنگ عقاید و اخلاق همواره وجود داشته ولی نه اصیل بلکه انعکاسی از جنگ اقتصادی (البته بعد نقل خواهم کرد که گاهی در جامعه فقط اخلاق طبقه حاکم حکمفرماست و گاهی طبقه محکوم نیرومند میشود و اخلاق مدافع منافع خود را منعکس میکند). رابعاً محتویات اخلاقی در رژیم جدیدتر، جدیدتر و مترقیتر است. خامساً در هر رژیم به