یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٣ - عشق و زندگی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٤٣٢

تشبیه تردید ویل دورانت در وجود عشق در حیوانات به پایین، به تردید بوعلی در شوق هیولی

این ایراد ویل دورانت بیشباهت به تردید معروف بوعلی درباره شوق هیولی به صورت نیست که آن را متناسب با تخیلات متصوفه میشمارد [١] و این ایراد مانند خود فرضیه، بی اساس بلکه بی اساستر است، زیرا هیچ لزومی ندارد که وجدان عالی فلسفی فرض کنیم.

ویل دورانت سپس فرضیه دومی را برای ماهیت عشق بیان میکند که در ابتدای جدا شدن این دو جنس این میل نبوده، در میان نرهایی که تصادفاً باقی مانده و جفتگیری کردند این میل بود و بعد در اثر وراثت و تکامل شدت پیدا کرد و به حالت امروزی درآمد. این فرضیه از فرضیه اولش سخیفتر است.

در ص ١٢٦ راجع به کیفیت و زمان پیدایش عشق در فرد چنین میگوید:

آغاز پیدایش عشق در فرد.

آیا عشق جنسی از آغاز کودکی وجود دارد؟

این بود مطالبی درباره سیر عشق در سلسله حیات. حال ببینیم بسط آن در فرد چگونه است؟ به قول ارسطو برای فهم و دریافت چیزی باید آغاز و گسترش آن را در نظر گرفت. آیا در کودکان چیزی از احساس عشق دیده میشود؟

فرضیه فروید از نظر ویل دورانت بی پایه است

فروید با اطمینان پاسخ میدهد: آری، و از احتمالات شهوانی که در مکیدن سر انگشت و پستان مادر است بناهای شگرفی از روان پزشکی برپا میسازد. ولی اگر واقعیات را از فرضیات جدا کنند، مطالب او سخت حقیر به نظر خواهد آمد. واتسون و همکارانش صدها کودک را به مدت زیادی تحت مشاهدات علمی قرار دادند و هیچ گونه رفتار شهوت جنسی در آنان نیافتند.

ص ١٢٧: