یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٢ - اخلاق و نسبیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ١٣٢

اندیشهها درباره احساسهای زیبایی اعم از مادی و معنوی بگویند که هم در زیبایی جسمانی ذوقها متغیر است و این تغییر تحت هدایت روح زمان است و هم در زیبایی معنوی اخلاقی).

ح. نظریه حکمای اسلامی. بنا بر این نظریه نسبیت اخلاق معنی ندارد، زیرا تسلط عقل بر نفس یک امر ثابت و مطلق است.

آیا اخلاق و تربیت نسبی است؟

رجوع شود به ورقههای اخلاق و تربیت زن. در آن ورقهها بحث خوبی شده راجع به اینکه اخلاق نسبی نیست ولی تربیت نسبی است.

ایضاً ورقههای اخلاق.

ایضاً ورقههای اخلاق اسلامی.

ایضاً تاریخ تمدن ویل دورانت، جلد اول، صفحه ٧٣ و ...

ایضاً کتاب در تربیت راسل، صفحات ٧- ٢٩ درباره اخلاق اریستوکراسی و دموکراسی.

اخلاق و نسبیت

راجع به جبر تغییر اخلاقی و نسبیت اخلاق به حسب زمان (و مکان) و اینکه دو تحول در جهان به وجود آمد که مقیاسهای اخلاقی را عوض کرد: یکی انتقال و تحول از صیادی به کشاورزی و دیگر انتقال و تحول از کشاورزی به صنعتی، و مخصوصاً راجع به آثار قهری و جبری و آثار غیر قهری و بلکه اختیاری دوره صنعت، رجوع شود به کتاب لذات فلسفه قسمت مربوط به اخلاق، از صفحه ٨٣ به بعد.

ویل دورانت در این کتاب میگوید: اخلاق ناشی از آدابی است که به حال نوع مفید باشد و چون در هر دورهای آن چیزی که به حال نوع مفید است فرق میکند، پس اخلاق نسبی است. جواب این است