یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٠ - اخلاق - مقدمه ای بر فلسفه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٢١٠

ناخودآگاه خود، آگاه شود: رؤیا، محرکات مژده بخش خیلی شدید و محرکات خشمآور خیلی شدید که عقده را تحریک میکنند، سوم افراد کامل و آگاه از ضمایر که از خود انسان بر ضمیر او آگاهترند (رجوع شود).

آیا آقای ژان پل سارتر و امثال او واقعاً معتقدند که انسان میتواند بیچهره باشد؟ آیا انسان میتواند در ضمیر ناخودآگاه خود نیز فاقد هرگونه چهره باشد، یا اینکه محال است چنین چیزی؟

اخلاق - مقدمه ای بر فلسفه

١. در کتاب مقدمهای بر فلسفه تألیف ازوالد کولپه، ترجمه آرام، ص ٨٤ میگوید:

به علم اخلاق یا فلسفه اخلاق عادتاً به اعتبار علم معیاری نظر میشود و کار اساسی آن تعیین و تحدید شرایطی است که باید در فعل و اراده انسان وجود داشته باشد تا اعمال او بتواند عنوان اخلاقی (مورال) پیدا کند. به این لحاظ میتوان علم اخلاق را فن سلوک اخلاقی () نامید، همان طوری که علم منطق را توانستیم فن فکر نام دهیم. و چون توصیف عملی به صفت اخلاقی از اموری نیست که صرفاً به دلخواه و آرزوی تحکم انجام گیرد لازم است که در علم اخلاق به تاریخ تکامل و تطور احکام اخلاقی توجه شود و در اصول و کمال مطلوبهایی که مردم آنها را اساس زندگانی عملی خویش قرار میدهند تجزیه و تحلیل لازم به عمل آید تا از این راه وضع قوانین اخلاقی به صورت معقول و خالی از تناقضی امکان پذیر گردد. علم اخلاق خواه به انجام این مهم به نحو اتمّ قیام کند یا نکند در هر حال حد فاصلی میان سلوک اخلاقی همان گونه که هست با سلوک اخلاقی چنانکه میباید- یا لااقل