یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٨ - اخلاق جنسی - خلاصه آنچه در « مکتب اسلام » نوشته ایم

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٢٣٨

٧. مقاله هفتم در شماره یازدهم از سال هفتم:

الف. دموکراسی در اخلاق. دموکراسی در اخلاق مطلب صحیحی است. دیکتاتوری حتی نسبت به نفس و قوای نفسانی جایز نیست، نوعی ظلم به نفس است، بعلاوه عکس العملهای سوء دارد.

ولی دموکراسی غیر از هرج و مرج و بیبند و باری است. ما در اخلاق جنسی همان را میگوییم که دیگران در اخلاق سیاسی و اقتصادی.

نمیدانم چرا آزادی و دموکراسی در اخلاق جنسی مفهوم هرج و مرج به خود میگیرد؟

ب. رشد شخصیت از نظر عشق. نظر ابن سینا و نظر عرفا درباره ماهیت عشق و سریان آن در کل جهان. در مورد انسان، تنها عشق الهی ستایش نشده، عشق انسان به انسان نیز ستایش شده.

ج. سه نظر درباره عشق انسان به انسان. یکی عشق به انسان را دو قسم میداند: جسمانی و نفسانی، و ریشه و مبدأ و همچنین هدف عشق نفسانی را مغایر عشق حیوانی و جسمانی میداند. نظر دیگر این است که تمام عشقها ریشه جنسی و هم هدف جنسی دارد. نظر سوم در عصر جدید پیدا شده که ممکن است عشق جنسی در شرایط بخصوصی تغییر شکل بدهد و خاصیت جنسی و شهوانی خود را از دست بدهد و جنبه روحی و معنوی به خود بگیرد.

د. به هرحال یک چیز غیرقابل تردید است و آن تأثیر فراوان عشق در ایجاد آثار هنری و اجتماعی است و اینکه عشق خلّاق است و یک پدیده مهم اجتماعی است و از این جهت با یک شهوت ساده از زمین تا آسمان متفاوت است. از نظر علمای اجتماع، عشق در بالا بردن سطح تمدنها تأثیر دارد و داشته.

ه. عشق با شهوت از این جهت متفاوت است که شهوت جنبه خودی دارد و به موضوع خود به چشم یک ابزار نگاه میکند، برخلاف عشق که خروج از خودی و انبساط شخصیت است و چون انسان را از خودی خارج میکند معلم و مکمل است.

سعدی میگوید: