یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٨ - عشق و زندگی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٤١٧

در باب عشق چند مطلب است:

مشخصات عشق و ممیزات آن از محبت عادی

الف. مشخصات عشق و تفاوت آن با محبتهای عادی، از گرفتن مجامع قلب و منع خواب و خوراک و سوز و گداز و تأحّد و توحّد روح و هشیاری و جنبه شخصی او.

ارزش ذاتی عشق قطع نظر از آثار

ب. عشق از نظر موضوعی و فی نفسه و این که عالیترین موهبت حیات است، مبارزه با عشق مبارزه با عمق حیات و طرفداری از موت و جمود است.

عشق از نظر آثار مفید

ج. عشق از نظر مقدّمی و وسیلهای، یعنی آثار مفیدی که عشق در تهذیب و تکمیل روح دارد، یعنی عشق از آن نظر که مقدمه تکمیل جنبه اخلاقی و جنبههای اجتماعی انسان است.

حقیقت و ماهیت عشق

د. حقیقت و ماهیت عشق. آیا عشق مساوی هستی است؟ آیا در همه موجودات ساری است؟ این قسمت در حکمت الهی بحث شده است.

تقسیمات عشق

ه. تقسیمات عشق. آیا عشق اقسامی دارد: حقیقی و مجازی، جسمانی و نفسانی، و جنسی و مادری و غیره یا عشق جز جاذبه جنسی نیست؟

آیا مذهب مطلقاً دشمن عشق است؟

آیا عشق از آن نظر که ضد عقل است مذموم است؟

و. آیا راست است که مذاهب، عشق را (مخصوصاً عشق جنسی را) خبیث میدانند؟ آیا اسلام عشق جنسی را مطلقاً خبیث میداند، یا نسبت به همسر تقدیس کرده و تدابیری برای پرورش آن فراهم کرده است؟ آیا عشق از آن جهت که دشمن عقل است مذموم است یا نه؟

نظر عرفا در این باب.

آیا عفت و تقوا به پرورش عشق کمک میکنند یا آن را میکشند؟

ز. آیا عشق در زمینه آزادی جنسی، بیشتر پرورش مییابد و یا فاصله و حریم زن و مرد بیشتر الهام دهنده عشق است؟ بهانه بزرگی که برای برداشتن قیود اخلاقی جنسی از طرف امثال راسل ایراد شده و آن را دلیلی برای اخلاق نوینی در زمینه امور جنسی قرار دادهاند

آیا احترام عشق باید تا آن حد باشد که حتی عشق زوجین را از میان ببرد و خانواده را محکوم کند؟

این است که عفت و تقوا کشنده عالیترین موهبت زندگی و مسرت بخشترین جنبههای زندگی است؛ به بهانه عفت، عشق