یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٦ - عشق و جهان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٤١٥

حاجی سبزواری: ای به ره جستجو نعره زنان دوست دوست ...

جامه دران گل از آن، نعره زنان بلبلان- غنچه بپیچد به خود، خون به دلش نو به نوست.

به هر حال مسئله سریان عشق حق در همه اشیاء یکی از ارکان ادبیات اسلامی به شمار میرود. آیات کریمه قرآن: و للَّه یسجد من فی السموات و الارض طوعاً و کرهاً و ظلالهم و آیه کریمه و ان من شیء الّا یسبح بحمده و لکن لا تفقهون تسبیحهم و آیه و سخّرنا مع داود الجبال یسبحن و الطیر ... مبدأ پیدایش این افکار است.

اما بیان فلسفی مطلب: رجوع شود به آنچه در اسفار، مبحث عشق الهی آمده است؛ رجوع شود به ورقههای توحید تحت عنوان «آیا جمیع موجودات عاشق حق هستند؟».

آنچه فارابی در فصّ ٢٧ ظ فصوص گفته: صلّت السماء بدورانها و الارض برججانها و الماء بسیلانه و المطر بهطلانه ... ناظر به همین مطلب است. نماز مظهر و نمایش همین خضوع و نیاز و عشق طبیعی است، یعنی توجه به این اصل است که خواه ناخواه در همه ذرات هست. فرق انسان با آنها این است که آنها از عشق خود غافلند و انسان متوجه است. شاعر میگوید: