لذتهای بیرون و توجهات بیرون بشود و بالأخره یک ریاضتهایی بکشند، آن چیزهایی که برای دیگران به حال موقت پیدا میشود، برای اینها به طور ارادی و به طور مستمر و دائم پیدا میشود.

اینکه چنین حالاتی برای افراد بشر پیدا میشود و به طور دائم هم احیانا پیدا میشود قطع نظر از آنکه ریشه و حقیقتش چیست، باز ایشان میگویند که قابل انکار نیست یعنی اینها دروغ نیست و نمیتوان گفت افرادی که در دنیای ریاضتها و زهدها وارد میشوند اساسا هیچ گونه حالات معنوی برای اینها پیدا نمیشود. مسلّم پیدا میشود، حالا میخواهد از همان درون خودش سرچشمه بگیرد، میخواهد از بیرون سرچشمه بگیرد، میخواهد منشأش جن و شیاطین باشد، میخواهد الهامات ربّانی باشد، ملائکه باشد، هر چه میخواهید بگویید، ولی بشر در دنیای درون خودش در اثر اعمال زهد و ریاضت و مانند آن این گونه حالات را احساس میکند.

دو نمونه

خود آقای طباطبائی که مدتها در این امور بوده و کار میکرده خیلی جریانهای عجیبی دارد و خودش گاهی نقل میکند (البته کم نقل میکند) و گاهی جریانهای عجیبی نقل میکند که برای خود ایشان هم عجیب است. از جمله میگفت: من یک وقتی در یک حالت بعد از نماز بودم، دیدم درب منزل را میزنند. وقتی رفتم درب را باز کردم دیدم یک آدم میبینم ولی به صورت یک شبح که مثل اینکه حائل نمیشود میان من و آن دیواری که آن طرف هست. آمد با من مصافحه کرد. گفتم تو کی هستی؟ گفت من پسر حسین بن روح هستم. (عرض کردم، در این که چنین حالاتی برای بشر پیدا میشود تردید نکنید، حالا ریشهاش هر چه میخواهد باشد.)

بعد ایشان گفت من در حالت عادی هر چه کتابهای رجال را گشتم دیدم حتی یک نفر هم ننوشته حسین بن روح پسر داشته، این همه کتب رجالی که علمای شیعه داشتهاند، و این برای من به صورت یک معما همین طور باقی ماند تا اینکه کتاب خاندان نوبختی عباس اقبال [١] منتشر شد.

این کتاب را مطالعه میکردم، دیدم نوشته است که حسین بن روح پسر جوانی داشت که در زمان حیات خودش جوانمرگ شد.

و امثال و نظایر اینها. من خودم با افرادی که هیچ شک نمیکنم که در این موارد دروغ نمیگویند و این جور حالات، زیاد برای آنها رخ داده و میدهد برخورد کردهام و برای من کوچکترین تردیدی نیست که چنین حالاتی برای افراد بشر رخ میدهد، حالاتی که واقعا خارق عادت است.

[١]

. کتاب جامعی راجع به خاندان نوبخت نوشته. حسین بن روح که از نوّاب اربعه است جزو خاندان نوبخت است.