اما استدلالی که آقای مهندس بازرگان در کتاب راه طیشده کرده، به نظر من کاملا درست است. ایشان میگویند دانشمندان، امروز پی به وجود نظمی در دنیا بردهاند و اعتراف به این نظم میکنند. نظم غیر از رابطه علت و معلول است. علت و معلول را همه قبول دارند، ولی نظم مسأله دیگری است. ممکن است علل مختلف، معلولهای مختلفی به وجود آورند ولی بین آنها نظمی برقرار نباشد. دانشمندان ماتریالیست نظم را در عالَم علم میپذیرند اما در استنتاج و استنباط از آن، تعلل یا مسامحه یا تعمّد میکنند و میگویند لازم نیست ناظمی، هدفی و علت غاییای وجود داشته باشد تا این نظم به وجود آمده باشد، بلکه خود به خود و بر حسب تصادف به وجود آمد. آنها میگویند سلولهای بدن بر حسب تصادف این جور قرار گرفتهاند که یکی چشم، یکی مو، یکی استخوان و یکی پوست شده.

اما یک موحد (بخصوص امروز که قانون احتمالات را به صورت ریاضی درآوردهاند) استدلال میکند که امکان ندارد این نظم را در علم بپذیریم اما ناظم مستشعر را نپذیریم.

قانون احتمالات میگوید شما اگر کیسه سربستهای داشته باشید و در آن سه گلوله سفید و چهار گلوله سیاه بیندازید، به طوری که این گلولهها هموزن و همشکل باشند و به طور یکسان لمس شوند (زبری و نرمی و سردی و گرمی آنها یکسان باشد)، بعد با چشم بسته دستمان را وارد این کیسه کنیم و یکی از این گلولهها را در بیاوریم، احتمال اینکه این گلوله سفید باشد ٣٧، و احتمال اینکه گلوله سیاه بیرون بیاید ٤٧ است.

بنابراین چنین تعریف میکنند: احتمال وقوع هر حادثه یک عدد کسری است که صورت آن تعداد موفقیت و مخرج آن تعداد امکان را نشان میدهد. پس احتمال وقوع هر حادثه عددی است کمتر از ١. وقتی صورت و مخرج مساوی باشد، احتمال وقوع هم ١ میشود؛ یعنی مثلا اگر داخل آن کیسه تمام هفت گلوله سیاه باشد، احتمال اینکه گلوله سیاه در بیاوریم ١/ ٧٧ است که به آن میگویند حوادث حتمیالوقوع. و در این کیسه که گلوله قرمزی وجود ندارد، احتمال اینکه گلوله قرمزی در بیاوریم ٠/ ٠٧ است. پس عدد احتمالی حوادث ممتنعالوقوع صفر است. بعد میگویند حال اگر ما هفت بار در کیسه دست کنیم، آیا سه بار گلوله سفید و چهار بار گلوله سیاه در میآید؟ جواب این است که خیر، ممکن است هر هفت بار گلوله سفید در بیاید. اما اگر تعداد آزمایش را زیاد کنید، به این عدد میل میکنید و اگر تعداد آزمایش به بینهایت میل کند، حتما به این عدد میرسید که سه بار گلوله سفید و چهار بار گلوله سیاه در بیاید.

قضیه دیگری هم در قانون احتمالات هست و آن اینکه میگویند: احتمال وقوع دو حادثه