مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠٩ - بد تفسیر شدن عدالت
اصل عدل در اسلام [ ( بیست گفتار )] [١]
علت اصلی انحراف مسلمین از عدل اسلامی
وقتی این سؤال مطرح میشود که چرا با اینکه در اسلام اینقدر به اصل عدالت توصیه شد، به آن عمل نشد و بلکه طولی نکشید که جامعه اسلامی سخت دچار بیعدالتی شد و انواع بیعدالتیها و تبعیضها به وجود آمد؛ آن چیزی که در درجه اول و زود به فکر همه میرسد این است که مسؤول این کار عدهای از خلفا بودند و آنها سبب شدند که این دستور، خوب اجرا و تنفیذ نشد، زیرا اجرای این دستور، اول باید از طرف خلفا و زعمای مسلمین بشود و آنها سوء نیت داشتند و شایستگی آن مقام بزرگ را نداشتند و مانع اجرا و تنفیذ این اصل شدند و در نتیجه در جامعه اسلامی انواع بیعدالتیها و تبعیضها به وجود آمد.
این جواب درست است اما به این معنی که یکی از علتها این بود که آنها که میبایست اجرا کنند اجرا نکردند و بر ضد آن عمل کردند؛ تاریخ خلفای اموی و عباسی گواه صادق این مطلب است.
بد تفسیر شدن عدالت
اما تمام علت این نیست، یک علت مهم دیگر هم هست که اثرش از علت اول اگر بیشتر نباشد کمتر نیست. امشب میخواهم در اطراف این علت بحث کنم. آن علت این است که اصل عدل در اسلام
[١]* این سخنرانی در شب بیستم رمضان ١٣٨١ هجری قمری (١٣٤٠ هجری شمسی) ایراد شده است.