مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٣ - چرا فرضیه تبدل انواع را ناسازگار با توحید دانسته اند؟
توحید و فرضیه تکامل انواع
بحث ما درباره نظریاتی بود که در موضوع «تبدّل انواع» گفته شده است، از نظر ارتباط این مسأله با مسأله توحید و خداشناسی؛ یعنی از نظر اینکه ببینیم آیا این نظریه باید یک نظریه الحادی و ضد توحیدی تلقی شود و با اعتقاد به خداشناسی سازگار نیست و یا لااقل دلایل خداشناسی را تضعیف میکند، یا برعکس دلایل خداشناسی را تقویت میکند، و یا آنکه نظریه «تبدل انواع» و «ثبات انواع» هیچ تأثیری در دلایل خداشناسی ندارد و از نظر اعتقاد به خدا و دلایلی که ما را به وجود خدا هدایت و رهبری میکند هیچ فرقی نیست بین این که قائل باشیم انواع عالم ثابتند و این که قائل باشیم انواع عالم متبدّلند.
عرض کردیم که از دو جهت باید این مطلب را بررسی کنیم: یکی از نظر نفس مسأله خداشناسی؛ چون مسأله خداشناسی در عین اینکه یک مسأله دینی و مذهبی است، یک مسأله علمی و فلسفی و عقلی هم هست و مخصوصا در دین اسلام هر کسی باید به توحید که اصلِ اصول دین است، به عنوان یک مسأله تحقیقی معتقد باشد نه یک مسأله تقلیدی.
جهت دیگر این است که قطع نظر از اینکه نظریه «تبدّل انواع» به مسأله توحید و علم الهی چه ارتباطی دارد، آیا با آنچه در کتب آسمانی آمده است سازگار است یا سازگار نیست؟ فعلا بحث ما در موضوع اول است.
چرا فرضیه تبدل انواع را ناسازگار با توحید دانسته اند؟
آنهایی که این نظریات را ناسازگار با مسأله خداشناسی دانستهاند، از چه نظر ناسازگار دانستهاند؟