مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧١ - قرن هفتم
است. شاگردان و دست پروردگان زیادی داشته است، از آن جمله است بهاء الدین ولد، پدر مولانا مولوی رومی. درخوارزم میزیست. زمانش مقارن است با حمله مغول. هنگامی که مغول میخواست حمله کند، برای نجم الدین کبری پیام فرستادند که شما و کسانتان میتوانید از شهر خارج شوید و خود را نجات دهید. نجم الدین پاسخ داد: من در روز راحت در کنار این مردم بودهام، امروز که روز سختی آنهاست از آنها جدا نمیشوم. خود مردانه سلاح پوشید و همراه مردم جنگید تا شهید شد. این حادثه در سال ٦١٦ واقع شده است.
٢. شیخ فریدالدین عطار نیشابوری. از اکابر درجه اول عرفاست. در نثر و نظم تألیف دارد. تذکرة الاولیاء او که در شرح حال عرفا و متصوفه است و از امام صادق علیه السلام آغاز میکند و به امام باقر علیه السلام ختم مینماید، از جمله مآخذ و مدارک محسوب میشود و شرق شناسان اهمیت فراوان به آن میدهند. همچنین کتاب منطق الطیر او یک شاهکار عرفانی است.
مولوی درباره او و سنایی گفته است:
عطار روح بود و سنایی دو چشم او | ما از پی سنایی و عطار میرویم | |