مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٩ - نخستین موضوع

برای فهم معانی بسیاری از اشارات مندرجه در قرآن و اشعار قدیم مورد لزوم بود. علم جغرافی نیز به همان منظور و به جهات علمی دیگری که با توسعه سریع امپراطوری اسلام ارتباط داشت واجب شمرده میشد.» [١]

جرجی زیدان نیز بر همین اساس نظر میدهد. او نیز میگوید توجه مسلمین به علوم از قرآن آغاز گشت. مسلمین به قرآن اعجاب داشتند، به تلاوت صحیح آن اهمیت میدادند، قرآن دین و دنیای آنان را تأمین میکرد، تمام سعی خود را در فهمیدن احکام قرآن مصروف میداشتند. احساس نیاز مسلمین به درک و فهم الفاظ و معانی قرآن علوم مختلف اسلامی را به وجود آورد. خلاصه آن سلول حیاتی زندهای که در جامعه اسلامی پدید آمد و رشد کرد و تکامل یافت تا منجر به تمدن عظیم اسلامی شد، اعجاب و عشق و علاقه بیحد مسلمین به قرآن بود. جرجی زیدان درباره اعجاب عظیم مسلمین به قرآن که منشأ تهاجم مسلمین به فتح دروازههای علوم گشت میگوید:

«مسلمانان در نوشتن و نگاهداری قرآن دقت و اهتمامی کردند که نظیر آن سابقه ندارد، به این قسم که قرآن را روی صفحههای طلا و نقره و عاج نگاشتند و یا پارچههای حریر و ابریشم بسیارعالی انتخاب کرده آیات قرآن را با آب طلا و نقره بر آن نوشتند و منزل و محفل خود را با آن آراستند و دیوار مسجدها و کتابخانهها و مجلسهای عمومی را با آیات قرآن تزیین نمودند و خطوط بسیار زیبا در نوشتن آن به کار بردند. انواع پوستها، چرمها، کاغذها در تحریر قرآن استعمال میشد و آن را بهطور لوله و دفتر و جزوه و رقعه و غیره با مرکبهای رنگارنگ نوشته میان خطها را تذهیب میکردند ... مسلمانان شماره سورههای قرآن، آیات قرآن، کلمات قرآن را یکایک ضبط کردهاند و حتی شماره حروف را جداجدا ضبط کردهاند که در قرآن چند «الف»، چند «ب»، چند «ت» و غیره یافت میشود.» [٢]

میگوید: