مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٣ - مراسم و تشریفات

خانه» و «آتش قبیله» یا «قریه» (آذران) و «آتش بلوک» یا ایالت. محافظ آتش خانه «مانبذ» نام داشت، و برای نگهبانی آتش دو تن روحانی، و برای حراست آتش ورهران (آتش بلوک) هیأتی از روحانیان تحت ریاست یک موبد مأمور بودند ... یکی از نسکهای اوستا ی ساسانی موسوم است به «سوزگر» و در آن تفصیلی در باب پرستش آتش مخلوط به چند قصه مسطور است: آتشکده پر از بوی کندر و دیگر مواد معطر بود. یک تن روحانی برای اینکه از نفس خود آتش را نیالاید دهان بندی بسته و آتش را با قطعات چوبی که با مراسم مذهبی تطهیر شده بود مشتعل نگاه میداشت. این چوب غالباً از نباتی موسوم به «هذانه اپتا» بود. باری، آن روحانی دم به دم به وسیله دسته چوبی که برسمه (برسم) میخواندند و مطابق آداب خاص بریده میشد آتش را به هم میزد و مشتعل میداشت و ادعیه معینی را تلاوت میکرد. سپس روحانیون «هئومه» (هوم) [١] نثار میکردند. در اثنای تلاوت ادعیه یا سرودن اوستا روحانیان شاخه نبات «هئومه» را پس از تطهیر در هاون میکوبیدند ... در «یزشن گاه» (محل انجام تشریفات عبادت) آلات و ادوات ذیل که هر یک به جهت منظور خاصی به کار برده میشود موجود است:

١ و ٢. هاون و دسته هاون که به منزله ناقوس مسیحیان است و اکنون به همان منظور به کار برده میشود ولی در اصل برای فشردن «هوم» (گیاه مقدس) استعمال میشد.

٣. برسم که اساساً از شاخههایتر چوبهای مقدس مانند انار تهیه میشد ولی امروز آن را از فلز نقره یا برنج میسازند.

٤. برسمدان.

٥. برسمچین که کاردی است کوچک.

٦. چند جام برای هوم و پراهوم و آب مقدس.

٧. چند پیاله کوچک به نام طشت نیز برای هوم و پراهوم (طشت نه سوراخه).