مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٨ - اظهارنظرها
در شعر» مینویسد:
«میدانیم حمله تازیان به ایران برای مردم مرزوبوم ما بسیار گران تمام شد و در تصادم دو تمدن ایران و تازیان مردم ما از پای درآمدند و شکست سیاسی به شکست معنوی انجامید ... تازیان تمدن ایران را استهزا میکردند و ایرانیان را «موالی» یعنی بندگان میخواندند ... جشنهای ایرانی موقوف شد، باده که ایرانیان پس از ناهار و شام مینوشیدند عمل شیطانی و حرام خوانده شد، شعلههای آتشکدههای مرزوبوم ما خاموشی گرفت، اما بزودی مردم ایران به مقاومتهای جدی دست زدند و ملت ایران از خاکستر تیره بختی و شکست چون مرغ آتش برخاست و شعلههای آتش نبوغ ایرانی از آتشکده جان دانشورانی چون ابوریحان بیرونی، فردوسی، خیام، عبد اللَّه بن مقفّع، رودکی، دقیقی، زکریای رازی، بیهقی زبانه کشید، کابوس به پایان آمد.»
سرجان ملکم انگلیسی در تاریخ ایران مینویسد:
«پیروان پیغمبر عربی از پایداری و لجاجی که ایرانیان در دفاع از ملک و مذهب خویش نمودند، چنان در خشم بودند که چون دست یافتند هر چیز را که موجب تقویت ملیت دانستند عرضه تخریب و هلاک ساختند. شهرها با خاک یکسان و آتشکدهها با آتش سوخته شد و موبدان را که مأمور مواظبت امور و مباشرت خدمات معبدها و هیکلها بودند از دم تیغ گذراندند و کتب فضلای ملت اعم از آنکه در مطلق علوم نوشته شده بود یا در تاریخ و مسائل مذهبی، با کسانی که این گونه کتابها در تصرف ایشان بود در معرض تلف آوردند. عرب متعصب بجز قرآن در آن ایام نه کتابی میدانست و نه میخواست بداند. موبدان را مجوس و ساحر میدانستند و کتب ایشان را کتب سحر مینامیدند. از حال کتب یونان و روم میتوان قیاس کرد که کتب مملکتی مثل ایران چقدر از آن طوفان باقی خواهد ماند.» [١]
آنچه این به اصطلاح مورخ میگوید خیلی تازگی دارد، زیرا در هیچ سند و
[١]. به نقل کتاب مزدیسنا و ادب فارسی، ص ١٣.