مجموعه آثار ط-صدرا
(١)
جلد چهاردهم
٧ ص
(٢)
مقدّمه
٧ ص
(٣)
فهرست مطالب
٩ ص
(٤)
مقدمه چاپ هشتم
١٥ ص
(٥)
مقدمه چاپ هفتم
١٧ ص
(٦)
مقدمه چاپ اول
١٩ ص
(٧)
پیشگفتار انجمن اسلامی مهندسین
٢٣ ص
(٨)
تاریخچه و سابقه
٢٤ ص
(٩)
معیارهای کلاسیک
٢٧ ص
(١٠)
زبان
٢٨ ص
(١١)
نژاد
٢٨ ص
(١٢)
سنن
٣٠ ص
(١٣)
شرایط اقلیمی و طبیعی
٣٠ ص
(١٤)
نقش روشنفکران
٣٣ ص
(١٥)
مرزهای واقعی
٣٥ ص
(١٦)
درد مشترک
٣٧ ص
(١٧)
عوامل وحدت
٣٨ ص
(١٨)
ملتی در حال تولد
٤١ ص
(١٩)
خدمات متقابل اسلام و ایران
٤٩ ص
(٢٠)
1 اسلام از نظر ملیت ایران
٥١ ص
(٢١)
ما و اسلام
٥٣ ص
(٢٢)
ملت پرستی در عصر حاضر
٥٤ ص
(٢٣)
واژه « ملت »
٥٨ ص
(٢٤)
کلمه « ملت » در اصطلاح امروز فارسی
٦٠ ص
(٢٥)
ملیت از نظر اجتماعی
٦١ ص
(٢٦)
تعصبات ملی
٦٣ ص
(٢٧)
ناسیونالیسم
٦٤ ص
(٢٨)
مقیاس ملیت
٦٤ ص
(٢٩)
انترناسیونالیسم اسلامی
٦٨ ص
(٣٠)
داعیه جهانی اسلام
٦٨ ص
(٣١)
مقیاسهای اسلامی
٧٢ ص
(٣٢)
اسلام ایرانیان
٧٦ ص
(٣٣)
آغاز اسلام ایرانیان
٧٧ ص
(٣٤)
خدمات ایرانیان به اسلام از کی شروع شد؟
٧٩ ص
(٣٥)
شکست ایرانیان از مسلمانان
٩٣ ص
(٣٦)
ناراضی بودن مردم
٩٥ ص
(٣٧)
نفوذ آرام و تدریجی
٩٩ ص
(٣٨)
زبان فارسی
١٠٥ ص
(٣٩)
مذهب تشیع
١١٣ ص
(٤٠)
غلبه اسلام بر تعصبات
١٢٥ ص
(٤١)
تشیع ایرانیان
١٢٦ ص
(٤٢)
اهانت در شکل حمایت
١٣٠ ص
(٤٣)
2 خدمات اسلام به ایران
١٣٣ ص
(٤٤)
موهبت یا فاجعه؟
١٣٥ ص
(٤٥)
اظهارنظرها
١٣٧ ص
(٤٦)
نظام فکری و اعتقادی
١٥٠ ص
(٤٧)
ادیان و مذاهب
١٥٢ ص
(٤٨)
آیین زرتشتی دین رسمی کشور
١٥٧ ص
(٤٩)
آیین مسیحی
١٦٢ ص
(٥٠)
آیین مانوی
١٦٧ ص
(٥١)
آیین مزدکی
١٧١ ص
(٥٢)
آیین بودایی
١٧٨ ص
(٥٣)
عقاید آریایی
١٨١ ص
(٥٤)
عقاید آریایی قبل از زردشت
١٨٣ ص
(٥٥)
1 اما قسمت اول
١٨٣ ص
(٥٦)
2 اصلاحات زردشت
١٨٥ ص
(٥٧)
3 تحولات عقاید آریایی پس از زردشت
١٩٢ ص
(٥٨)
ثنویت زردشتی
٢٠٠ ص
(٥٩)
شیطان
٢٠٩ ص
(٦٠)
آیین زردشتی از نظر فقه اسلامی
٢١١ ص
(٦١)
ثنویت پس از زردشت
٢١٢ ص
(٦٢)
ثنویت مانوی
٢١٤ ص
(٦٣)
ثنویت مزدکی
٢١٦ ص
(٦٤)
آتش و پرستش
٢١٦ ص
(٦٥)
معبود یا محراب عبادت
٢٢٢ ص
(٦٦)
مراسم و تشریفات
٢٣٢ ص
(٦٧)
مزدَیسنا و ادب پارسی
٢٣٦ ص
(٦٨)
نظام اجتماعی
٢٤٩ ص
(٦٩)
نظام خانوادگی
٢٥٦ ص
(٧٠)
تعلیم و تعلم زنان
٢٦٥ ص
(٧١)
نظام اخلاقی
٢٦٧ ص
(٧٢)
کتابسوزی ایران و مصر
٢٧٣ ص
(٧٣)
کارنامه اسلام در ایران
٣١٣ ص
(٧٤)
3 خدمات ایران به اسلام
٣٢٧ ص
(٧٥)
گستردگی و همه جانبگی
٣٢٩ ص
(٧٦)
تمدن ایران
٣٣٠ ص
(٧٧)
صمیمیت و اخلاص
٣٣٨ ص
(٧٨)
انگیزه ها
٣٤٠ ص
(٧٩)
فعالیتهای اسلامی ایرانیان
٣٤١ ص
(٨٠)
فعالیت اسلامی ایرانیان در هند
٣٤٣ ص
(٨١)
غوریان
٣٤٤ ص
(٨٢)
تیموریان
٣٤٤ ص
(٨٣)
قطبشاهیان دکن
٣٤٥ ص
(٨٤)
عادلشاهیان بیجاپور
٣٤٦ ص
(٨٥)
نظامشاهیان احمدنگر
٣٤٦ ص
(٨٦)
ملوک نیشابوری اود
٣٤٧ ص
(٨٧)
اسلام در کشمیر
٣٤٨ ص
(٨٨)
اسلام در چین
٣٤٩ ص
(٨٩)
اسلام در جنوب شرقی آسیا و آفریقای شرقی
٣٤٩ ص
(٩٠)
خدمات اسلامی ایرانیان در مغرب و شمال افریقا
٣٥٠ ص
(٩١)
حکام خراسانی در مصر و افریقای شمالی
٣٥١ ص
(٩٢)
عکس العمل ها
٣٥٣ ص
(٩٣)
نشر و تبلیغ اسلام
٣٦٥ ص
(٩٤)
نظام الدین اولیاء
٣٧٤ ص
(٩٥)
نفوذ و توسعه اسلام در چین
٣٧٦ ص
(٩٦)
سربازی و فداکاری
٣٨٠ ص
(٩٧)
علم و فرهنگ
٣٨٤ ص
(٩٨)
نخستین حوزه علمی
٣٨٥ ص
(٩٩)
نخستین موضوع
٣٨٧ ص
(١٠٠)
آغاز تدوین و تألیف
٣٩١ ص
(١٠١)
علل و عوامل سرعت
٣٩٣ ص
(١٠٢)
قرائت و تفسیر
٣٩٧ ص
(١٠٣)
تفاسیر اهل تسنن
٤٠٧ ص
(١٠٤)
حدیث و روایت
٤١١ ص
(١٠٥)
فقه و فقاهت
٤١٩ ص
(١٠٦)
خلاصه و بررسی
٤٣٨ ص
(١٠٧)
فقهای اهل تسنن
٤٤١ ص
(١٠٨)
ادبیات
٤٤٦ ص
(١٠٩)
کلام
٤٥٣ ص
(١١٠)
فلسفه و حکمت
٤٥٨ ص
(١١١)
طبقه اول
٤٦١ ص
(١١٢)
طبقه دوم
٤٦٣ ص
(١١٣)
طبقه سوم
٤٦٧ ص
(١١٤)
طبقه چهارم
٤٧٤ ص
(١١٥)
طبقه پنجم
٤٧٥ ص
(١١٦)
طبقه ششم
٤٧٧ ص
(١١٧)
طبقه هفتم
٤٨٢ ص
(١١٨)
طبقه هشتم
٤٨٤ ص
(١١٩)
طبقه نهم
٤٨٨ ص
(١٢٠)
طبقه دهم
٤٩٠ ص
(١٢١)
طبقه یازدهم
٤٩٣ ص
(١٢٢)
طبقه دوازدهم
٤٩٦ ص
(١٢٣)
طبقه سیزدهم
٤٩٨ ص
(١٢٤)
طبقه چهاردهم
٤٩٩ ص
(١٢٥)
طبقه پانزدهم
٥٠٠ ص
(١٢٦)
طبقه شانزدهم
٥٠١ ص
(١٢٧)
طبقه هفدهم
٥٠٣ ص
(١٢٨)
طبقه هجدهم
٥٠٤ ص
(١٢٩)
طبقه نوزدهم
٥٠٥ ص
(١٣٠)
طبقه بیستم
٥٠٧ ص
(١٣١)
طبقه بیست و یکم
٥٠٩ ص
(١٣٢)
طبقه بیست و دوم
٥١١ ص
(١٣٣)
طبقه بیست و سوم
٥١٤ ص
(١٣٤)
طبقه بیست و چهارم
٥١٦ ص
(١٣٥)
طبقه بیست و پنجم
٥١٧ ص
(١٣٦)
طبقه بیست و ششم
٥١٧ ص
(١٣٧)
طبقه بیست و هفتم
٥١٨ ص
(١٣٨)
طبقه بیست و هشتم
٥٢٠ ص
(١٣٩)
طبقه بیست و نهم
٥٢٢ ص
(١٤٠)
طبقه سی ام
٥٢٤ ص
(١٤١)
طبقه سی و یکم
٥٣١ ص
(١٤٢)
طبقه سی و دوم
٥٣٥ ص
(١٤٣)
طبقه سی و سوم
٥٤١ ص
(١٤٤)
عرفان و تصوف
٥٤٨ ص
(١٤٥)
عرفان و اسلام
٥٥١ ص
(١٤٦)
قرن دوم
٥٦١ ص
(١٤٧)
قرن سوم
٥٦٣ ص
(١٤٨)
قرن چهارم
٥٦٦ ص
(١٤٩)
قرن پنجم
٥٦٧ ص
(١٥٠)
قرن ششم
٥٦٩ ص
(١٥١)
قرن هفتم
٥٧٠ ص
(١٥٢)
قرن هشتم
٥٧٤ ص
(١٥٣)
قرن نهم
٥٧٦ ص
(١٥٤)
ذوق و صنعت
٥٨٠ ص
(١٥٥)
دو قرن سکوت؟ !
٥٨٣ ص
(١٥٦)
فهرستها
٥٩١ ص
(١٥٧)
فهرست آیات قرآن کریم
٥٩٣ ص
(١٥٨)
فهرست احادیث
٥٩٦ ص
(١٥٩)
فهرست اشعار عربی
٥٩٨ ص
(١٦٠)
فهرست اشعار فارسی
٥٩٩ ص
(١٦١)
فهرست اسامی اشخاص
٦٠١ ص
(١٦٢)
فهرست اسامی کتب، نشریات، مقالات
٦٠٨ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص

مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢١ - طبقه بیست و هشتم

درس این دعاگو هستند در حوزه درس دعاگو حاضر میشوند، چنانچه به تهران بیاید این حوزه از هم میپاشد. شاه مجدداً از او خواست یکی از بهترین شاگردهای خود را برای تدریس در این مدرسه انتخاب کند و او ملاعبد اللَّه زنوزی را انتخاب کرد و فرستاد [١] همه این شاگردان از حومه اصفهان نبودهاند، از اطراف و اکناف در حوزه درس این مرد بزرگ- که میگویند در حدود هفتاد سال تدریس کرده- شرکت کردهاند و به اطراف پراکنده شده و علم و حکمت را با خود پراکندهاند.

صاحب روضات میگوید: در کودکی او را در حالی که پیرمردی سپیدمو بود دیدهام. در مسجد سید به نماز مرحوم سیدمحمدباقر حجة الاسلام میآمد و بعد از نماز باهم جلسه میکردند. سید حجة الاسلام خود زمانی شاگرد او بوده است. او و مرحوم حاجی کلباسی- که مرجعیت و ریاست اصفهان را داشتند و فوق العاده محترم بودند- ملاعلی نوری را در مجالس بر خود مقدم میداشتند [٢] با وجود حکمای بزرگ دیگر در آن زمان، آنچه بعدها ادامه یافت از طریق این مرد بزرگ بود. بعضی حواشی مختصر و کوتاه از او بر اسفار باقی است که در نهایت متانت و دقت است. گویند تفسیر بزرگی بر سوره توحید نوشته است. وی در سال ١٢٤٦ درگذشته است [٣] ٢. حاج ملااحمد نراقیفرزند حاج ملامهدی نراقی سابق الذکر. مانند پدر خود جامع الفنون و مفتی و مجتهد و مرجع فتوا بوده است. معقول را از پدر خود فرا گرفته است. در سال ١٢٤٤ یا ١٢٤٥ درگذشته است [٤] مرحوم علامه تهرانی در الکرام البررة و نقباء البشر نقل از کتاب لباب الالقاب مرحوم ملاحبیب اللَّه کاشانی، نام گروهی از اهل معقول را در قرن ١٣ و ١٤ در کاشان میبرد که نشان میدهد کاشان تا نزدیک به زمان ما از مراکز معقول بوده است.


[١]. این جریان را مرحوم آقاعلی مدرس زنوزی فرزند مرحوم ملاعبد اللَّه زنوزی ضمن شرح حال خودش و پدرش نوشته و در مقدمه انوار جلیه ملاعبد اللَّه زنوزی از انتشارات «مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل» چاپ شده است.[٢]. روضات الجنات، ص ٤٠٢.[٣]. همان، ص ٦٤٧.[٤]. ریحانة الادب، ج ٦/ ص ١٦٠.