مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٩ - ٢ اصلاحات زردشت

خلق کرد به نام گیومرد (کیومرث) که نمونه نوع بشر بود. آنگاه اهریمن به آفریدگان او حمله برد و عناصر را بیالود و حشرات و هوام ضارّه را بیافرید. اوهرمزد در پیش آسمان خندقی کند. اهریمن مکرر حمله کرد و عاقبت گاو و گیومرد را بکشت اما از تخمه گیومرد که در دل خاک نهفته بود چهل سال بعد گیاهی رست که اولین زوج آدمی به اسم مشیگ و مشیانگ از او بیرون آمد. دوره آمیزش نور و ظلمت که آن را گمیزشن گویند شروع شد. انسان در این جنگ خیر و شر به نسبت اعمال نیک یا بد خود از یاران نور یا از اعوان ظلمت شمرده میشود.» [١]

اکنون باز گردیم به اصلاحات زردشت. همه کسانی که زردشت را یک شخصیت حقیقی و تاریخی میدانند اعتراف دارند که زردشت در جامعه خود اصلاحات اقتصادی و اعتقادی و اجتماعی به عمل آورد.

اصلاحات زردشت یکی در ناحیه منع پرستش دیوان است. زردشت تنها به پرستش اهورامزد دعوت میکرده است و دیوان را پلید و ملعون و غیرقابل پرستش میدانسته است. زردشت قربانی گاو و هر حیوان دیگر را منع کرده است.

دومزیل در مقالهای که در کتاب تمدن ایرانی دارد مینویسد:

«اصلاح زردشت تمام و کمال است. وی طریقه جدیدی برای تشکیلات اجتماعی نیاورده ولی جنبه اقتصادی اصلاح او بسیار قوی است. در حال حاضر عموماً عقیده دارند که اصلاحات زردشت موقعی صورت گرفته که عدهای از اقوام آریایی از حالت صحراگردی به حالت شهرنشینی و ده نشینی درمیآمدند و چریدن گلهها در روی مراتع نامعلوم را به چریدن در روی زمینهای مخصوص به هر قوم و قبیله مبدل نموده بودند. به همین دلیل برای گاو نر و ماده یک نوع احترام مخصوص، احترام مذهبی قائل شده بودند. مثلًا کود حیوانی در تشکیلات جدید شهرنشینی و ده نشینی اهمیت خاص پیدا کرده و حتی ادرار گاو به درجه مواد پاک و پاک کننده ارتقاء یافته است.» [٢]