ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٥٣ - رد نظر ابن ادريس (رحمه الله) و منشأ اشتباه ايشان
بررسى و رد ادّعاى مذكور
براى بررسى نظر فقيه معاصر- دامت بركاته-، ابتداء شايسته است، به نقل كلام دو بزرگوارى كه ايشان چنين نسبتى را به آنها داده، يعنى مرحوم شيخ صدوق (رحمه الله) و ابوالصلاح حلبى (رحمه الله) بپردازيم، تا سپس، پيرامون صحت و سقم ادّعاى مذكور بحث نماييم.
أ. مرحوم شيخ صدوق (رحمه الله) در كتاب «من لايحضره الفقيه» پس از نقل روايات، به نقل روايتيكه معروف به روايت «ابن ابى يعفور» است، مىپردازد.
اصل روايت چنين است:
«وَ رَوَى أَبَانٌ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ أَوِ ابْنِ أَبِى يَعْفُورٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ هَلْ يَرِثُ دَارَ امْرَأَتِهِ وَ أَرْضَهَا مِنَ التُّرْبَةِ شَيْئاً أَوْ يَكُونُ فِى ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ الْمَرْأَةِ فَلَا يَرِثُ مِنْ ذَلِكَ شَيْئاً [؟]
فَقَالَ (ع): يَرِثُهَا وَ تَرِثُهُ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ تَرَكَ وَ تَرَكَتْ
قَالَ مُصَنِّفُ هَذَا الْكِتَابِ هَذَا إِذَا كَانَ لَهَا مِنْهُ وَلَدٌ أَمَّا إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا مِنْهُ وَلَدٌ فَلَا
تَرِثُ مِنَ الْأُصُولِ إِلَّا قِيمَتَهَا وَ تَصْدِيقُ ذَلِكَ مَا رَوَاهُ» [١] در اين روايت سائل به امام (ع) عرض مىكند:
آيا همانطور كه زوج از همه ما ترك زوجه ارث مىبرد، زوجه نيز از ما ترك زوج ارث مىبرد؟
امام (ع) در جواب او مىفرمايند:
زوج از همه ما ترك زوجه ارث مىبرد و زوجه نيز از همه ما ترك زوج ارث مىبرد.
سپس مرحوم صدوق (رحمه الله) بعد از نقل اين روايت مىفرمايد:
اينكه امام (ع) فرموده: زوجه از همهى ماترك زوج ارث مىبرد، در صورتى است كه او از شوهرش فرزندى داشته باشد، امّا در صورتى كه او
[١]. ر. ك. به: منلايحضرهالفقيه، شيخ صدوق (رحمه الله)؛، ج ٤، ص ٣٤٩، باب نوادر المواريث.