ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٥٤ - رد نظر ابن ادريس (رحمه الله) و منشأ اشتباه ايشان

از شوهرش فرزندى نداشته باشد از زمين‌ها چيزى به غير از قيمتشان ارث نمى‌برد.

در ادامه مرحوم شيخ صدوق (رحمه الله) مؤيّد سخن خويش را مقطوعه‌ى ابن اذينه دانستهو مى‌فرمايد:

«وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ مَا رَوَاهُ»

و تصديق آن [روايت ابى يعفور]، همان چيزى است كه روايت شد [يعنى روايت ابن اذينه‌]

ظاهر مقطوعه‌ى ابن اذينه، بيان مى‌كند كه: «زوجه اگر از زوج فرزند داشته باشد از عين رباع ارث مى‌برد وگرنه از عين رباع ارث نمى‌برد.

به اين مقطوعه توجه نماييد:

«مُحَمَّدُ بْنُ أَبِى عُمَيْرٍ عَنِ ابْنِ أُذَيْنَةَ: فِى النِّسَاءِ إِذَا كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ أُعْطِينَ مِنَ الرِّبَاعِ» [١] محمد بن ابى عمير از ابن اذينه: درباره‌ى زنان اگر داراى فرزند باشند از زمين‌

به آنها داده مى‌شود [كنايه از اينكه ارث مى‌برند]

بنابراين، با عنايت به ظاهر اين مقطوعه و در پاسخ به ادّعاى فقيه معاصر- دامت بركاته- گفته مى‌شود كه:

اولًا: از هيچ جاى ظاهر اين روايت، نمى‌توان استفاده كرد كه كلام شيخ صدوق (رحمه الله) با فتواى سيّد مرتضى (رحمه الله) سازگار است.

ثانياً: مرحوم شيخ صدوق (رحمه الله) نظر خويش را با عبارت: «فَلَا تَرِثُ مِنَ الْأُصُول» يعنى زوجه از «مطلق زمين» ارث نمى‌برد؛ بيان مى‌كنند؛ امّا در مقابل سيّد مرتضى (رحمه الله) قائل است كه: زوجه فقط از «زمين رباع» ارث نمى‌برد.

ثالثاً: در مقطوعه‌ى ابن اذينه، بين ام ولد و غير آن، فرق گذاشته شده است، امّا سيّد مرتضى (رحمه الله) در كلام خود، چنين فرقى قائل نشده است!

[١]. ر. ك. به: من‌لايحضره‌الفقيه، شيخ صدوق (رحمه الله)؛، ج ٤، ص ٣٤٩، باب نوادر المواريث.