ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٣١٩

زوجه، به هم نزديكو متكافئ هستند؛ لذا نمى‌توان گفت كه شهرت در كدام طرف مسئله است.

- درباره‌يعمل متشرعه:

در اينكه متشرّعه تابع چه كسانى‌اند؟ و منشأعملشانچيست؟ و آيا در ما نحن فيه، عمل متشرّعه، خلاف روايات است يا خير؟

بايد گفت كه: متشرّعه تابع ائمه معصومين (ع) هستندو منشأ اعمالشان‌

دستورات صادره از سوى ايشان است؛ بنابراين عمل متشرعه مطابق روايات است.

پس اينكه فقيه معاصر- دامت تأييداته- فرمودند: «عمل متشرّعه، خلاف روايات حرمان بوده است» استدلال نادرستى است؛ زيرا چنانچهامروزه از متدينين كهنسال درباره ارث زوجه پرسيده شود، بدون شك آن‌ها مى‌گويند: «زوجه از عين زمين ارث نمى‌برد ولى از قيمت هواييآن (بناء و ساختمان) ارث مى‌برد».

\* ثانياً: كلام انتهايى مجيبنيز هيچ ارتباطى با اشكال دوم مستشكل ندارد؟!.

به عبارت انتهايى مجيب توجه فرماييد:

«كلّما اختصّ مفادها بموارد خاصّة كان أقلّ مخالفة واوفق بالقبول» [١]

و هر چه مفاد اين روايات به موارد خاصى اختصاص يابد كمتر مورد مخالفت واقع شده و با قبول موافق‌تر است.

پنجمين جواب از منظر مختار

«حمل بر فرد نادر» در جايى قبيح است كه تقييدهاى متعدّدى زده شود و نهايتاً منجر به اين شود كه فرد باقيمانده، نادر گردد؛ به عنوان مثال، اگر به مطلقى كه در مجموع صد فرد دارد، نود تقييد بزنند، در اين صورت، حمل بر افرادِ نادرِ باقيمانده، قبيح و مستهجن است. اما، در جايى كه اكثر افراد با يك تقييد خارج‌

[١]. ر. ك. به: مجله فقه اهل بيت، رساله ميراث الزوجة من العقار، آيت اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى، شماره ٤٦ ص ٢٨.