روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٩ - ترجمه

وَ النّٰاشِرٰاتِ نَشْراً ،عبد اللّه مسعود و مجاهد و قتاده و ابو صالح گفتند:مراد بادهاست كه ابر [١]پراگنده كند[٤٢-پ].و روايتى دگر از ابو صالح آن است كه:

فريشتگانند كه نامها برافلاجند [٢]به فرمان خداى.و روايتى دگر از او آن است كه:

باران است و [٣]زمين را به نبات زنده كند.

فَالْفٰارِقٰاتِ فَرْقاً ،عبد اللّه عبّاس گفت و ابو صالح:مراد فريشتگانند كه فرق كنند ميان حق و باطل و هدى و ضلال.قتاده گفت:مراد آيات قرآن است كه فرق كند [٤]ميان هدى و ضلال.

فَالْمُلْقِيٰاتِ ذِكْراً ،به حقّ آن فريشتگانى كه القاء ذكر كنند بر پيغامبران.و نصب«ذكرا»بر مفعول به است.و گفتند:مراد پيغامبرانند كه القاء ذكر و بيان كنند بر مردمان.و گفتند:عالمانند كه القاء علوم مى‌كنند بر مردمان.

اگر گويند:چرا قسم به باد مكرّر كرد؟گوييم:براى اختلاف صفات و كثرت فوايد.و جواب ديگر آن است كه:قول بعضى مفسّران آن است كه «و المرسلات»پيغامبرانند،و«عاصفات»بادهاست،و«و الناشرات»بارانهاست، و«فارقات»آيات قرآن است،و«ملقيات»فريشتگانند.بر اين قول در او تكرار نباشد،و هر لفظى مستقل باشد به فايدۀ خود.

قوله: عُذْراً أَوْ نُذْراً ،نصب او محتمل است دو وجه را:يكى مفعول له،أى للإعذار و الإنذار،و وجه دوم:بدل ذكر است،و اين اختيار ابو على فارسى است و وجه سيوم [٥]در او آن است كه:مفعول«ذكرا»باشد،أى يلقون ما يذكّرون به عذرا أو نذرا.

قرّاء اختلاف كردند در اين دو لفظ:ابو عمرو و حمزه و كسائى هر دو [٦]