روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٧ - فصل دويم

چيست؟گفت رسول-عليه السلام-گفت:علامت شب قدر آن باشد كه بامداد آفتاب برآيد بر مثال طشتى،آن را شعاع نباشد،و بعضى دگر از اصحابه گفتند:

رسول-عليه السلام-شب بيست و سه‌ام ثلثى از شب نماز كرد و شب بيست و پنجم دو بهر از شب نماز كرد و شب بيست و هفتم تا روز نماز كرد.

ابو بكر ورّاق را پرسيدند،گفت:عدد كلمات اين سورت بر عدد شبهاست [١].سورت سى كلمت است و ماه سى شب.آنگه پرسنده را گفت:

بشمر.او مى‌شمرد،چون برسيد به«هى»،گفت:چند دارى؟گفت:بيست و هفت.گفت:هى هى.و بعضى دگر گفتند:به شب بيست و نهم باشد.و خبرى روايت كردند كه رسول-عليه السلام-گفت:شب بيست و نهم فريشتگان از آسمان به عدد ريگ بيابان فرود آيند،[١٥٦-پ]و خبر [٢]بيشتر بر ابهام است.

يكى را از بزرگان صحابه پرسيدند از اين شب،گفت:من در تعيين اين شب سخن نگويم پس ازآن‌كه از رسول-عليه السلام-شنيدم كه گفت:

التمسوها في تسع بقين أو سبع بقين أو خمس بقين أو ثلث بقين أو آخر ليلة ،گفت:در اين اوتار عشر اواخر طلب كنى [٣].

و حكمت در آن‌كه خداى تعالى اين شب بازپوشيد در ميان شبهاى ماه رمضان آن است تا بندگان در جملۀ شبها اجتهاد كنند بر يك شب اعتماد نكنند.يكى را از بزرگان پرسيدند كه:چرا [٤]شب قدر پوشيده كرد؟گفت:لطفا للعباد فى الاجتهاد و ترك الاعتماد و اعداد الزاد في هذه الأعداد ليوم المعاد.

و خداى تعالى چند چيز در چند چيز پنهان كرد:شب قدر [٥]در شبها،و نماز وسطى در نمازها،و وقت قيام السّاعه در اوقات،و نام مهم‌ترين در ميان