روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٧ - فصل پنجم
[من] [١]به معنى«على»باشد،أى على كلّ رجل سلام،و«على»متعلّق باشد به «سلام».و قرائت عامّۀ قرّاء اولىتر است براى موافقت مصاحف را،و براى آنكه بر اين وجه معنى مستقيم نمىشود.
و قوله: سَلاٰمٌ هِيَ ،جملهاى است از مبتدا و خبر،يعنى هذه الليلة سلام، اين شب سلام است.در او چند قول گفتند:يكى آنكه اين شب سلامت است و خير.در اين شب خداى تعالى هيچ تقدير نكند جز خير و سلامت.مجاهد گفت:
يعنى اين شب سلامت است از شياطين و وسواس ايشان.شيطان در اين شب ممنوع باشد از آنچه رنجى به كسى رساند.شعبى و منصور باذان گفتند:يعنى اين سلام فريشتگان باشد [٢]،تا صبح برآمدن،سلام مىكنند بر هر قائمى و قاعدى و راكعى و ساجدى.
كسائي و خلف خواندند و يحيى بن وثاب و أعمش«مطلع»به كسر «لام»و باقى قرّاء به فتح«لام»و اين قرائت اختيار است براى آنكه«مطلع»به فتح«لام»مصدر باشد[١٦١-پ]،و به كسر«لام»موضع.و اين جا مصدر لايق است جز كه مفعل را بر وقت حمل كنند-و اللّه أعلم.
[١] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .كا،آد،گا+حتّى مطلع الفجر.