روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١ - ترجمه
كه خواهد خداى،او اهل ترسيدن [١]و اهل آمرزش است.
قوله: [٢]يٰا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ،بيان كرديم كه:«مدّثر»متدثّر بوده است،«تا»را «دال»كردهاند و در«دال»ادغام كرده،و روايت كردهاند كه:اوّل سورتى كه از قرآن فرود آمد،سورت فاتحه [٣]بود،آنگه: يٰا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ،و آنگه: اِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ [٤][٧-پ].
جابر بن عبد اللّه انصارى [٥]گفت از رسول-عليه السلام شنيدم كه گفت:
در واديى مىگذشتم،مرا آواز دادند از چپ و راست و پسوپيش،نگاه كردم كس را نديدم.بر بالا نگريدم شخصى را ديدم بر سريرى كه مرا ندا مىكرد.بترسيدم از او،مستوحش شدم گفتم:جامه بر من افگنى [٦]و مرا بازپوشى [٧].جامه بر من افگندند و من بخفتم.جبريل آمد و اين آيات آورد. يٰا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ، قُمْ فَأَنْذِرْ ،و روايتى ديگر [٨]بر كوه حرا بودم كه اين شخص را ديدم و وحى بر من القا كرد.من با خانۀ خديجه شدم.گفتم:دثّروني،و مراتب آمد.خديجه مرا به جامه بپوشيد، جبريل آمد و اين سورت آورد: يٰا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ، قُمْ فَأَنْذِرْ ،اى خويشتن به جامه پوشيده برخيز و قوم را بترسان و با خدا خوان.
وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ ،و خداى را تكبير و تعظيم كن.
وَ ثِيٰابَكَ فَطَهِّرْ ،و جامه پاكيزه كن،عكرمه گفت عبد اللّه عبّاس را پرسيدند از اين آيت،گفت:معنى آن است كه خويشتن را از غدر و معصيت دور دار و جامۀ غدر و معصيت مپوش،آنگه گفت كه:نشنيدى كه غيلان بن سلمة الثقفى چگونه گفت:
[١] .آج:پرستيدن.
[٢] .آج+تعالى.
[٣] .كا،آد،گا:فاتحة الكتاب.
[٤] .سورۀ علق(٩٦)آيۀ ١.
[٥] .كا،آد،گا:جابر بن عبد اللّه الانصارى.
[٦] .آج و ديگر نسخه بدلها:افگنيد.
[٧] .آج:بازبوشانيد،كا و ديگر نسخهبدلها:بازپوشيد.
[٨] .كا،آد+گفت.