روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠٠ - ترجمه
فقيه القوم و عالم القوم و سيّد القوم،يريد أفقههم و اعلمهم و أحقّهم بالسّيادة.
قوله: عَسىٰ رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ ،آنگه حقتعالى گفت براى[تسلّى] [١]رسول -صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-و براى آنكه تا تحكّم ايشان به [٢]رسول رد كند، گفت:همانا اگر رسول من طلاق دهد شما را. أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوٰاجاً خَيْراً مِنْكُنَّ ، [خداى تعالى] [٣]زنانى دهد او را[به] [٤]بدل شما بهتر از شما،مسلمانان،مؤمنان، نمازكنان [٥].و گفتند:مطيعات [٦]،و گفتند:دعاكنندگان. تٰائِبٰاتٍ ،توبهكنندگان [٧]و خداى را پرستندگان. سٰائِحٰاتٍ ،روندگان با او هركجا رود،و گفتند:روزه داران،و گفتند:مهاجران [٨]. ثَيِّبٰاتٍ وَ أَبْكٰاراً ،بهرى شوهر [٩]كرده و بهرى ناكرده،و اين آيت دليل است بر بطلان دليل الخطاب،چه اگر دليل الخطاب بر كار گيرند آيت دليل آن كند كه ايشان موصوف نبودند بدين صفات،و معلوم است كه ايشان موصوف بودند [١٠]بدين صفات،پس دليل الخطاب را اصلى نشود ازآنجا كه مؤدّى است به اين افساد [١١].
يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ،آنگه خطاب كرد با مؤمنان و گفت:اى گرويدگان[و ايمانآوردگان به خداى. قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ نٰاراً ،خويشتن را و اهل خود را نگهداريد از آتش دوزخ و از دوزخى كه: وَقُودُهَا النّٰاسُ وَ الْحِجٰارَةُ ،هيزم آن آدميانند و سنگها،يعنى سنگ كبريت كه در سورة البقره گفتهايم.
[٤] [٣] [١] .اساس:ندارد،با توجه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .آد و ديگر نسخه بدلها:بر.
[٥] .آد و ديگر نسخه بدلها:نمازكنندگان.
[٦] .اساس:مطيعان،با توجه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .آد و ديگر نسخه بدلها+عابدات.
[٨] .آد و ديگر نسخه بدلها:مهاجرات.
[٩] .آد:شو،كا:شوى.
[١٠] .اساس+بدين صفات و معلوم است كه ايشان موصوف بودند،با توجه به آد و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد.
[١١] .آد و ديگر نسخه بدلها:فساد.