روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٦٠ - ترجمه

ملامت مى‌كردند[٦٨-پ] و مى‌گفتند: يٰا وَيْلَنٰا ،اى‌واى ما [١]طاغى و باغى بوده‌ايم و اسراف و تعدّى كرده‌ايم در كفران نعمت و منع حقّ خداى و نصيب درويشان[و آن‌كه در سوگند استثنا نكرده‌ايم] [٢].ابن كيسان گفت:و ما طغيان كرديم در نعمت خداى چون شكر آن نگزارديم و آنچه پدر ما كرد نكرديم.

عَسىٰ رَبُّنٰا أَنْ يُبْدِلَنٰا خَيْراً مِنْهٰا إِنّٰا إِلىٰ رَبِّنٰا رٰاغِبُونَ ،همانا خداى ما ما را بدل بازدهد ازين بستان به از اين كه رغبت كرده‌ايم به خداى-جلّ جلاله:عاصم خواند و حسن و اعمش و ابن محيص:«يبدلنا»به تخفيف من الابدال،و ديگران به تشديد من التّبديل و معنى يكى باشد.و بعضى ديگر [٣]اهل لغت گفتند:فرق است ميان إبدال و تبديل.ابدال جعل چيزى باشد به جاى چيزى بر سبيل [٤]بدل و عوض،و تبديل تغيير او باشد يا تغيير بعضى احوال او،و آن چيز قائم بر جاى خود.عبد اللّٰه مسعود گفت:خداى تعالى از [٥]ايشان [٦]توبۀ ايشان صدق شناخت، ايشان را بستانى بداد به از آن،چندانى ميوه و انگور در او كه يك خوشۀ انگور بار استرى [٧]بود،و نام آن بستان حيوان بود.بكر بن سهل الدّمياطىّ گفت من از ابو خالد يمانى شنيدم كه گفت:من اين باغ ديدم در او هر خوشۀ انگور[بود] [٨]به بالاى مردى سياه [٩].

كَذٰلِكَ الْعَذٰابُ ،آنگه حق‌تعالى بر سبيل تهديد گفت:عذاب ما چنين باشد، وَ لَعَذٰابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كٰانُوا يَعْلَمُونَ ،و عذاب آخرت بزرگتر و سخت‌تر است [١٠]اگر دانند.