روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٧ - ترجمه

يعنى[از] [١]خدايى كه ملك او در آسمان است،على حذف المضاف و اقامة المضاف اليه مقامه.و تخصيص آسمان براى آن كرد تا [٢]تصرّف ديگران در او راه نبرد،و گفتند:براى آن گفت كه مشركان گفتندى«اللّٰه»خداى آسمان است و «اصنام»خدايان زمين‌اند،خداى تعالى گفت:از خداى آسمان-بر زعم شما- كجا ايمن شده‌ايد كه شما را به زمين فروبرد !و بعضى ديگر گفتند:مراد به«في» فوق است،و تقديره:من(فوق السماء،السماء) [٣]،نه به معنى جهت بل به معنى قهر و غلبه،چنان كه گفت: فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ [٤]،أى فوق[الأرض] [٥].و گفتند:«في»به معنى«على»است،كقوله: وَ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ [٦]،أى على جذوعها،هم به معنى استعلا و قهر و ملك و تصرّف و نفاذ امر [٧]،چنان كه [گويند] [٨]:فلان على العراق و فلان على الحجاز،أى واليها و القائم عليها.و ادلّۀ عقل كه احتمال تأويل نكند برخاسته است بر آنكه [٩]خداى را-جلّ جلاله- مكان و جهت نيست كه اين از صفات اجسام باشد،و خداى تعالى خالق اجسام است.

امّا اشارت مردم در وقت دعا به آسمان براى آن است كه آسمان محلّ وحى [١٠]و منزل مطر [١١]است و منزل [١٢]قدس است و جاى مقدّسان و مقرّبان است و معدن روزى است،أ لا ترى الى قوله: وَ فِي السَّمٰاءِ رِزْقُكُمْ وَ مٰا تُوعَدُونَ [١٣].