روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٠ - ترجمه

آرد از شدّت تكليف به معونت توفيق.علىّ بن صالح گفت مراد بقوله:

يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً ،آن است كه او را قانع[كند] [١]به آنچه روزى[او] [٢]كرده باشد.

و أبو ذرّ غفارى [٣]روايت كرد كه رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم- گفت:آيتى است در قرآن كه [٤]اگر مردم به آن [٥]كار كنند كفايت باشد ايشان را، آنگاه اين آيت بخواند و تكرار مى‌كرد و باز مى‌خواند،و در خبر است كه يك روز مردى به نزديك عمر آمد و گفت:مرا عملى ده از اعمال،گفت:قرآن دانى؟گفت:

نه [٦]گفت:برو و قرآن بياموز كه ما عمل به كسى ندهيم كه قرآن نداند.مرد برفت و قرآن بياموخت به [٧]اميد آن‌كه چون قرآن بياموزد عمل گيرد،چون در قرآن به اين آيت رسيد كه: مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاٰ يَحْتَسِبُ ،طمع بريد از عمل[و] [٨]با پيش عمر نشد ديگر.

يك روز عمر او را ديد،گفت:چه كردى؟قرآن آموختى؟گفت:آرى، گفت:اكنون بيا تا عملى دهم تو را.گفت:عمل نخواهم.گفت:چرا؟گفت:

براى آن‌كه به قرآن مستغنى شدم از عمل تو.گفت:چگونه؟گفت:آيتى در قرآن پيش من آمد كه مرا از تو و جز تو مستغنى كرد،و هى قوله[تعالى] [٩]: وَ مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاٰ يَحْتَسِبُ.وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللّٰهَ بٰالِغُ أَمْرِهِ ،گفت:هركه توكّل كند بر خداى تعالى كفايت باشد او را.

عبد اللّٰه عبّاس روايت كرد از رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-كه