روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٦٩ - ترجمه

من شدايد يوم القيامة. عبد اللّٰه مسعود گفت و مسروق:معنى آن است كه خداى تعالى آن [١]را تخرّجى كند [٢]و راه بيرون آمدنى ازآن‌كه گمان برد كه روزى‌دهنده جز خداى است يا منع و اعطا [٣]جز به دست خداست تا كلام متناسب شود [٥٢-ر]،أعني اين[هر] [٤]دو جملۀ[كه] [٥]گفت [٦]: وَ مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لاٰ يَحْتَسِبُ .

ربيع خثيم گفت: يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً ،من كلّ شىء ضاق على النّاس،او را راه بيرون آمدن دهد از هرچه مردمان را تنگ باشد.أبو العاليه گفت:مخرجا من كلّ شدّة،از هر سختى بيرون آرد او را.حسن گفت:تخرّجى از آنچه خداى نهى كرده باشد او را.حسين بن الفضل گفت:هركه [او] [٧]از خداى بترسد در اداى فرائض،خداى تعالى به قيامت او را راه خروج نمايد از عقاب و روزى دهد[از] [٨]ثواب ازآنجا كه او گمان نبرد.

حضرت صادق-عليه الصّلاة و السّلام [٩]-گفت في

قوله- و يرزقه من حيث لا يحتسب ،بركت دهد او را بر آنچه داده بود.عمر بن عثمان الصّدفيّ گفت:معنى آن است كه هركه به نزديك حدّ [١٠]خود بايستد و از معاصى اجتناب كند،خداى تعالى او را از حرام به حلال برد و از ضيق و سختى او را به فراخى آورد،و از دوزخ او را به بهشت آرد [١١].أبو سعيد خرّاز گفت:هركه از حول و قوّة خود بيزار شود و در حول و قوّة خداى شود،خداى تعالى او را راهى پديد