روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٢ - ترجمه

گفت:بر اهل سواد نماز جمعه واجب نيست،و ابو يوسف گفت:شهر آن باشد كه در او بازار باشد و قاضى بود كه[در او] [١]حقوق ستاند،و والى كه حدود راند.

و از شرايط وجوب او [٢]ديگر آن است كه از خانۀ آن‌كس تا به مسجد آدينه[دو فرسنگ باشد يا كمتر،چون چنين بود نماز آدينه بر او واجب باشد.

و اگر بيش از] [٣]دو فرسنگ بود واجب نباشد بر او حاضر آمدن.و مذهب ابو حنيفه آن است كه هركه [٤]خارج دروازۀ شهر باشد،بر او واجب نبود حاضر آمدن.محمّد بن الحسن گفت ابو حنيفه را گفتم:بر اهل زبارا [٥]واجب هست نماز جمعه؟گفت:نه،زبارا [٦]دهى هست به قرب كوفه ميان او و شهر خندقى است.

شافعى گفت:اگر آنجا باشند كه [٧]آواز مؤذّن بشنوند [٨]واجب است ايشان را [٩]حاضر آمدن به شرط آن‌كه مؤذّن بلندآواز باشد و روز باد [١٠]نباشد و بانگها ساكن باشد و مرد كر نباشد،آواز منادى [١١]بشنود واجب باشد بر او حاضر آمدن و الّا واجب نباشد،اگر حاضر آيند از دورتر [١٢]تبرّع كرده باشند،و اين مذهب احمد است.و اوزاعى گفت:اگر جايى باشد كه بيايند و نماز بگزارند [١٣]و شب با خانه رسند واجب باشد كه حاضر آيند،و اگر دورتر باشند واجب نباشد.