روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥ - ترجمه
آمِنُوا بِاللّٰهِ وَ رَسُولِهِ ،گفت:ايمان آريد به خداى و رسول او.و انفقوا،و هزينه كنيد [١]. مِمّٰا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ ،از آنچه شما را در آن خليفه كرد، يعنى به ميراث از ديگران به شما رها كرد،و قيل:مملّكين معمّرين فيه،مملّك و معمّر كرد شما را در آن. فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ أَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ ،آنان كه ايمان دارند از شما و نفقه كنند ايشان را مزدى بزرگ باشد و ثوابى عظيم.
آنگه بر سبيل انكار و تقريع گفت:و ما لكم،[«ما»استفهام است] [٢]،چه بوده است شما را كه ايمان نمىآريد به خداى! وَ الرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ ،«واو»حال راست،و حالآنكه [٣]رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-شما را مىخواند و دعوت مىكند تا به خداى ايمان آريد. وَ قَدْ أَخَذَ مِيثٰاقَكُمْ ،[هم«واو»حال است،يعنى و حال حالى كه عهد از شما بستده است با آنكه در عقل شما مقرّر بكرده است و مركوز وجوب معرفت و توحيد و عدل او،و وجوب تصديق انبيا و رسل او،و برآن دليلها اقامت كرده است و حجج نصب كرده] [٤].عامّۀ قرّاء[خواندند:أخذ ميثاقكم بر فعل مستقيم و نصب«ميثاق»على معنى و قد اخذ اللّه ميثاقكم] [٥]،مگر ابو عمرو كه او خواند:و قد اخذ ميثاقكم،على الفعل المجهول [٦]،و پيمان شما فراگرفتهاند [٧]. إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ،اگر ايمان داريد.گفتند:
معنى آن است كه اگر هيچ ايمان خواهيد آوردن وقتى از وقتها،اكنون اولىتر است كه ايمان آريد [٨]كه هم دعوت رسول است و هم ادلّۀ عقل هست بر صحّت اسلام و نبوّت رسول ما-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم.و گفتند:[اگر] [٩]به چيزى ايمان خواهيد آوردن لقيام الدّلالة عليه،اين جاى آن است كه به او
[١] .گا:نفقه كنيد.
[٩] [٥] [٤] [٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٣] .آد،كا،گا+حالى كه.
[٦] .آد،كا،گا+يعنى.
[٧] .آد،كا،گا:هاگرفتهاند.
[٨] .آد:آوريد.