روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٨ - ترجمه
حسب مصلحت باشد و كس را برآن طريقى نيست،و اين مصالح جز خداى نداند كه عالم است به عواقب امور.
نافع روايت كرد از عبد اللّٰه عمر كه او گفت رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-گفت تا درختان بنى النّضير ببريدند و بسوختند [١]،و براى اين حسّان ثابت گفت-شعر:
و هان [٢]على سراة بنى لؤىّ
حريق بالبويرة مستطير
و«ما»مجازات راست،و«فا»به جواب و جزاى او آمد.مفسّران خلاف كردند در معنى«لينة».عكرمه گفت:همۀ انواع خرما را لينة گويند جز عجوه را،و اين قول قتاده است و ابن رومان [٣]،و روايت باذان [٤]از عبد اللّٰه عبّاس كه او گفت رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-گفت:جملۀ درختان خرما از ساير انواع ببريد مگر عجوه را[و آن نوعى است از كرايم انواع خرما.گفت:اهل مدينه انواع خرما را الوان خوانند مگر عجوه را] [٥]، واحدها لون و لينة.و اصل او«لونه»بوده است براى كسرۀ«لام»واو را قلب كردند با«يا».زهرىّ گفت:«لينه»انواع خرما باشد جز [٦]عجوه[و برنى] [٧].
مجاهد گفت:همۀ انواع خرما باشد بىاستثنا.عوفى گفت از عبد اللّٰه عباس:«لينه»نوعى باشد از درختان خرما.سفيان گفت:كرام النّخل، از درختان گرانمايه باشد [٨].مقاتل گفت:نوعى از درخت خرما كه زرد
[١] .آد،كا،گا:بسوزانيدند.
[٢] .اساس:و يدان،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٣] .اساس:زمان،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٤] .اساس:و اين روايت است،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] [٥] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٦] .اساس:خرماهاى،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٨] .اساس:باشند،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.