روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٥ - ترجمه
قصد كرد ايشان را ازآنجا كه گمان نبردند و گفتند:(أتاهم امر الله)،فرمان خداى به ايشان بود ازآنجا كه ايشان نپنداشتند،چنان كه در مثل گفتهاند [١]:من مأمنه يؤتى الحذر،ازآنجا آيند حذركننده را كه او ايمن باشد،و قيل:أتاهم عذاب اللّٰه،و گفتند [٢]:عذاب خداى به ايشان آمد ازآنجا كه ايشان نپنداشتند.
وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ ،و ترس در دل ايشان فگند [٣]به كشتن كعب اشرف.
يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَ أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ .عامّۀ قرّاء خواندند:«يخربون»به تسكين«خاء»من الاخراب،و ابو عمرو خواند و أبو عبد الرّحمن السّلمىّ:
«يخرّبون»به تشديد«را»من التّخريب،گفت:ويران [٤]مىكنند خانههاى خود به دستهاى خود و دستهاى مؤمنان.
ابو عمرو گفت:براى آن تشديد كردم كه [٥]«اخراب»ترك المنزل خرابا باشد،جايى رها كنند تا ويران [٦]شود.و«تخريب»آن باشد كه به هدم و نقض ويران كنند [٧]،و بنو النّضير سرايها رها نكردند [٨]تا ويران [٩]شود،بل به دست خود بشكافتند.بعضى ديگر گفتند:«اخراب»و«تخريب»يكى باشد [١٠].زهرىّ گفت:
چون رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-به ايشان قرار داد كه آنچه بر شتر بتوانند نهادن ببرند و سرايها و املاك [١١]رها كنند،ايشان [١٢]در سرايها مىگرديدند و هر چوبى و دريچهاى و درى كه نيك بودى بشكافتندى و بر شتران نهادندى،و باقى مسلمانان خراب مىكردند.
[١] .اساس:گفتند،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٢] .اساس:گفت،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٣] .آد،كا،گا:افكند.
[٤] .گا:بيران.
[٥] .آد،كا،گا:تشديد اختيار نكردم.
[٩] [٦] .كا،گا:بيران.
[٧] .آد،كا،گا:بيران كنند.
[٨] .آد:رها كردند.
[١٠] .آد،كا،گا:هر دو به يك معنىاند.
[١١] .آد،كا،گا+ديگر.
[١٢] .آد،كا،گا:پس ايشان.