انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٦ - توحيد افعالى و آثار اعتقاد به آن

خود برگزيده است؟ آيا تو مى‌توانى به دفاع از او برخيزى (و او را هدايت كنى)؟». [١] كسانى به‌ظاهر خداپرست‌اند، امّا در واقع مشركند زيرا خدايشان هواى نفس آنهاست. پس مى‌توان دريافت كه شرك شاخه‌هاى زيادى دارد. در عبارتى چنين آمده است: «الشّركُ اخفى‌ فى العَمَلِ مِن دَبيبِ النَّملَةِ عَلَى‌الصَّخرَةِ الصَمّاءِ فى الليلَةِ الظَّلماءِ» (رگه‌هاى شرك در قلب و جان آدمى از جاى پاى مورچه در شب ظلمانى روى سنگ خارا پوشيده‌تر است). [٢] خداوند از انسان پيمان گرفت كه شيطان را نپرستد. مى‌فرمايد: « «أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِى آدَمَ أَنْ لَاتَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ»؛ اى فرزندان آدم، آيا با شما پيمان نبستم كه شيطان را نپرستيد؟». [٣] امّا تصوّر نشود خطاب آيه به شيطان‌پرستان است كه در اقلّيّت بسيار ضعيفى‌اند، بلكه مخاطب آيه همه انسان‌ها هستند. پس معلوم مى‌شود كه عبادت شيطان بلايى است كه بيشتر مردم گرفتار آنند.

ممكن است بعضى از جمله آخر حديث كه «هر كس براى آخرت كار كند خدا دنيايش را درست مى‌كند»، اين‌گونه بفهمند كه اگر كسى در دنيا زحمت بكشد و فقط به كارهاى آخرتى بپردازد كار دنيايش نيز درست مى‌شود. چنين نيست، بلكه بايد براى دنيا زحمت كشيد.

خلاصه بحث اينكه اگر بخواهيم اعمال و اخلاق خود را درست كنيم بايد ابتدا عقايدمان را اصلاح كنيم. بنابراين اگر همه مردم موحّد و مسلمان واقعى بشوند جنايات و مفاسد از بين مى‌رود. اگر مى‌بينيم دنيا روزبه‌روز فاسدتر مى‌شود به دليل بى‌اعتقادى يا كم‌اعتقادى است. پس براى درستى اعمال بايد عقايد را درست كرد، زيرا هر عملى- چه خوب يا بد- عكس‌العمل اعمال ماست.

[١]. سوره فرقان، آيه ٤٣.

[٢]. بحارالانوار، ج ٥٦، ص ٢٣٩.

[٣]. سوره يس، آيه ٦٠.