انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٣ - ارزش و مقام و وظيفه دانشمندان در روايات اسلامى

وظيفه دانشمندان‌

از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است كه فرمود:

«مَن كَتَمَ عِلماً عَن اهلِهِ الجِمَ يَومَ القِيامَةِ لِجاماً مِن نارٍ

؛ هر كه علم و دانشى را از كسى كه اهل آن است (و بدان نياز دارد) كتمان كند خداوند در روز رستاخيز دهانه‌اى از آتش به دهانش مى‌زند». [١] حسن بن عمّار مى‌گويد روزى نزد (زهرى) رفتم، بعد از آنكه نقل حديث را براى مردم ترك گفته بود، به او گفتم احاديثى را كه شنيده‌اى براى من بازگو.

گفت: مگر نمى‌دانى كه ديگر براى كسى حديث نقل نمى‌كنم. گفتم: به هر حال يا تو حديث بگو يا من حديث نقل مى‌كنم. گفت: تو حديث بگو. گفتم: از على عليه السلام نقل شده است كه فرمود:

«ما أخَذَ اللّهُ عَلى‌ أهلِ الجَهلِ أن يَتَعَلَّمُوا حَتّى‌ أخَذَ عَلى‌ أهلِ العِلمِ أن يُعَلّمُوا

؛ خداوند پيش از آنكه از افراد نادان پيمان بگيرد كه دنبال دانش بروند از علما پيمان گرفته است كه به آنان علم بياموزند». [٢] هنگامى كه اين حديث تكان‌دهنده را براى او خواندم، سكوت خود را شكست و گفت: اكنون بشنو تا براى تو بگويم و در همان مجلس چهل حديث براى من روايت كرد.

ارزش و مقام و وظيفه دانشمندان در روايات اسلامى‌

از حضرت على عليه السلام نقل شده كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

«ألعالِمُ بَينَ الجُهّالِ كَالحَىّ بَينَ الامواتِ‌

؛ دانشمند در ميان نادانان مانند زنده در ميان مردگان است». [٣] پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله در حديثى فرمود:

«انَّ مَثَلَ العُلَماءِ فِى‌الارضِ كَمَثَلِ‌النُّجومِ فِى‌السَّماءِ يُهتَدى‌ بِها فِى ظُلُماتِ البَرّ وَالبَحرِ فإذا طُمِسَت اوشِكَ أن تَضِلَّ الهُداة

؛ مثَل دانشمندان در روى زمين مثَل ستارگان است كه در تاريكى‌هاى خشكى و دريا

[١]. كنز العمّال، ج ١٠، ص ١٩١.

[٢]. بحارالانوار، ج ٢، ص ٧٨.

[٣]. وسائل الشيعه، ج ١٨، ص ١٥.