انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٨ - دنيا و آخرت از دو منظر

بنابراين نبايد دنيا را خانه شادى دانست. اگر ما ماهيّت دنيا را چنين شناختيم اين نتيجه بر آن مترتّب مى‌شود كه هرگز با پيروزى‌ها خوشحال و با شكست‌ها غمگين نگرديم. اين ديد صحيح، نتيجه جهان‌بينى مسلمان نسبت به دنياست كه در حقيقت همان معناى آيه‌ «لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى‌ مَا فَاتَكُمْ وَ لَاتَفْرَحُوا بِمَا آتَيكُمْ» [١] است.

مى‌دانيم كه آفتاب هر روز طلوع مى‌كند، امّا نه از طلوعش ناراحت مى‌شويم و نه از غروبش. اگر انسان باور داشته باشد كه دنيا ناپايدار است، دو اثر تربيتى در وجود انسان مى‌گذارد. على عليه السلام مى‌فرمايد:

الزُّهدُ كُلُّهُ بَينَ كَلِمَتَينِ مِنَ القُرآنِ قالَ اللّهُ سُبحانَهُ‌

: لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى‌ مَا فَاتَكُمْ وَ لَاتَفْرَحُوا بِمَا آتَيكُمْ‌

: «زهد و وارستگى در دو جمله قرآن خلاصه شده است: بر آنچه از دست شما رفته تأسّف نخوريد و بر آنچه خداوند به شما داده (بيش از اندازه) شادمان نشويد». [٢] زهد يعنى وارستگى، آزادى از قيد و بند عالم مادّى.

٢. دنيا از منظرى ديگر: بعد حضرت فرمود: دنيا داربلوا است. يعنى دنيا جاى آمادگى و به‌منزله جنين براى آخرت است، زيرا جنين در رحم كامل مى‌شود و آماده تولّد. خلاصه دنيا مدرسه است. اگر دوران جنينى را خوب گذراند بعد از تولّد از نعمت‌هاى آن عالم خوب استفاده مى‌كند، امّا اگر جنين ناقص متولّد شد جز رنج و درد نصيبى ديگر نخواهد بُرد و راه بازگشت هم ندارد.

[١]. سوره حديد، آيه ٢٣.

[٢]. نهج‌البلاغه، كلمات قصار ٤٣٩.