انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٤ - حقيقت كفران نعمت

است در غم‌ها و محروميّت‌هاى آنها شريك باشد، چون آقاى محل شدن هم ساده نيست. امير مؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد: آقا كسى است كه با مردم در مشكلات شريك باشد. امّا كسى كه غرق در نعمت است و از اينكه ديگران به صورت نوكر و دست به سينه در مقابل او بايستند لذّت مى‌بَرد، اين آقاى مردم نيست.

حقيقت كفران نعمت‌

كفران نعمت تنها به اين نيست كه انسان ناسپاسى خدا كند، بلكه هرگونه بهره‌گيرى انحرافى و سوءِاستفاده از نعمت، كفران نعمت است. اصولًا حقيقت كفران نعمت همين است و ناسپاسى در درجه دوم قرار دارد. همان‌گونه كه شكران نعمت به‌معنى صرف نعمت در آن هدفى است كه براى آن آفريده شده و سپاس‌گويى با زبان در درجه بعد است، اگر با زبان هزاران الحمدللّه بگويى ولى عملًا از نعمت سوءِاستفاده كنى كفران نعمت كرده‌اى.

در همين عصرى كه ما در آن زندگى مى‌كنيم بارزترين تبديل نعمت به كفران به چشم مى‌خورَد. نيروهاى مختلف جهان طبيعت، در پرتو هوش و ابتكار خدادادى بشر، به دست انسان‌ها مهار شده و در مسير منافع او به كار افتاده است.

اكتشافات علمى و اختراعات صنعتى چهره اين جهان را دگرگون ساخته، بارهاى سنگين از روى دوش انسان‌ها برداشته شده و بر دوش چرخ‌هاى كارخانه‌ها قرار گرفته است. مواهب و نعمت‌هاى الهى بيش از هر زمان ديگر است و وسايل نشر انديشه و گسترش علم و دانش و آگاهى از همه جاى جهان در دسترس همگان قرار گرفته و مى‌بايد در چنين عصرى مردم اين جهان از هر نظر انسان‌هاى خوشبختى باشند، هم از نظر مادّى و هم از نظر معنوى.

ولى به خاطر تبديل اين نعمت‌هاى بزرگ الهى به كفر و صرف كردن نيروهاى شگرف طبيعت در راه طغيان و بيدادگرى و به كار گرفتن اختراعات و اكتشافات در راه هدف‌هاى مخرّب، به‌گونه‌اى كه هر پديده تازه صنعتى نخست مورد