انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٣ - رابطه ايمان و تقوا با روشنبينى

آبى درونى است نه بيرونى. چاه حقيقى چاهى است كه آب از خودش بجوشد، نه اينكه در زمستان آب در آن بريزند و انبار كنند.

برخى علما كه در اواخر عمرشان اين احساس را داشتند كه اين علومى را كه كسب كرده‌اند همانند آب‌هايى بوده كه از بيرون در چاه ريخته‌اند (اين علوم مهمّ‌اند، امّا قابل اعتماد نيستند)، زيرا علم، علم است ولى علم حقيقى علمى است كه عطش انسان را فرو نشانَد و روح و قلبش را سيراب سازد. ازاين‌رو به علم درون رو مى‌آوردند و سراغ اخلاص و تقواى الهى مى‌رفتند. معلوم مى‌شود كه ركن مهمّ علم هم همان دومى است.

البتّه من هرگز اين حرف‌ها را نمى‌زنم كه خداى ناكرده در اين علوم اكتسابى سست شويم. اين اشتباه بزرگى است كه بعضى در صدد ترويج افكار صوفيانه در بين اهل علم هستند و اين اواخر هم در گوشه و كنار نشانه‌هايى از اين انحراف پيدا شده بود كه جمعى اهل علم را تشويق مى‌كردند كه اين درس‌ها را ترك كنند.

ما هرگز چنين نمى‌گوييم، زيرا در اسلام به ما دستور داده‌اند كه سراغ علوم اكتسابى برويد. قرآن در اين زمينه دستورهاى فراوانى داده است. مثلًا به ما دستور مى‌دهد كه بنگريد، بفهميد، درك كنيد، عبرت بگيريد. بنابراين منظور ما از طرح اين سخنان اين است كه در كنار اين علوم اكتسابى بكوشيم كه چشمه‌اى از درون باز شود، چون همان آبى هم كه از بيرون مى‌ريزد آب است و رفع تشنگى مى‌كند، امّا غير از آبى است كه از درون بجوشد. و اين حاصل نمى‌شود مگر در پرتو عمل به دستورهايى كه داده شده. يعنى بايد پشتوانه اين علوم اكتسابى علوم الهى باشد و ريشه اين علوم اكتسابى از آنها گرفته شود، تا انسان بتواند از علم خود بهره ببرد.

رابطه ايمان و تقوا با روشن‌بينى‌

در قرآن مجيد براى تقوا آثار فراوانى بيان شده كه از جمله آنها برطرف شدن‌