انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٦ - خشم در روايات اسلامى

ممدوح و واجب است و از نظر اسلام انسان بى‌توجّه به اين امور ارزشى ندارد.

البتّه خشم نابجا ناپسند است.

٣. طبق اين روايت، خداوند براى فروبرندگان خشم (الكاظِمِينَ الغَيظ) دو پاداش در نظر گرفته است:

الف) امنيّت در روز قيامت. اگر خداوند در روز قيامت كه به «يوم‌الحسرة»، «يوم‌البروز»، «يوم‌الخوف»، «يوم‌الوحشة الاكبر» و «يوم‌الفزع» معروف است، به انسان امنيّت بدهد بالاترين نعمت و موهبت است، زيرا اگر انسان تمام دنيا را داشته باشد ولى آرامش خاطر نداشته باشد گويى هيچ چيز ندارد.

ب) ايمان. اگرچه ظاهرش متعلّق به اين دنياست، زيرا درباره برخى گناهان حديث داريم كه اگر انسان آنها را ترك كند خداوند به او ايمانى مى‌دهد كه در ذائقه‌اش نمايان مى‌شود. يعنى اين ايمان به صورت اعتقادى خشك نيست، بلكه چون شيرينى در ذائقه مى‌ماند و آن را احساس مى‌كند اين را به هر كس نمى‌دهند، به كسانى مى‌دهند كه در مقابل نفس ايستادگى و مقاومت كرده‌اند. مثلًا در كتاب وسايل‌الشيعه در باب مقدّمه نگاه در روايتى آمده است كه «چنانچه كسى چشمش به زن زيباى نامحرم بيفتد و فوراً چشمش را برگيرد، خداوند به او ايمانى مى‌دهد كه مزّه آن را مى‌چشد».

خشم در روايات اسلامى‌

امام صادق عليه السلام از رسول اكرم صلى الله عليه و آله روايت كرده است كه حضرت فرمود:

«ألغَضَبُ يُفسِدُ الايمانَ كَما يُفسِدُ الخَلُّ العَسَلَ‌

؛ خشم، ايمان انسان را فاسد مى‌كند چنانكه سركه عسل را فاسد مى‌سازد». [١] از امير مؤمنان على عليه السلام نقل شده است كه فرمود:

«ايّاكَ وَالغَضَبَ فَأوَّلُهُ جُنونٌ وَآخِرُهُ نَدَمٌ‌

؛ از خشم بپرهيزيد كه آغازش جنون و پايانش پشيمانى است».

[١]. بحارالانوار، ج ٧٣، ص ٢٦٧.