انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣ - توحيد افعالى و آثار اعتقاد به آن

مطلب است كه خدايا تو هميشه وكيل من باش، تو خود كفالتم را برعهده بگير.

در جمله‌

مَن حاوَلَ أمراً بِمَعصِيَةِ اللّه‌

شكل ديگرى از همين مسأله را مطرح مى‌كند. مثلًا كسى درصدد است به مقاصدى برسد و براى رسيدن به آن از وسايل نامشروع كمك مى‌گيرد. او بايد بداند كه هرگز به خواست خود نمى‌رسد و براى او همان چيزى رخ مى‌دهد كه از آن مى‌ترسد و بايد به او گفت: تو كه مى‌دانى اراده اراده خدا و او حاكم بر همه چيز است، چرا از وسايل نامشروع استفاده مى‌كنى؟

در بخش بعدى حديث

(وَ مَن طَلَبَ مَحامِدَ النّاس‌)

، پيامبر صلى الله عليه و آله به پشتوانه مردمى اشاره مى‌كند. براى پيشبرد اهداف مقدّس دينى، اجتماعى، سياسى، افكار عمومى مهم است. بايد مردم حمايت كنند تا بتوان به اهداف رسيد، امّا نبايد در مسأله مردمى بودن اشتباه كرد چرا كه ما مردم را براى خدا مى‌خواهيم نه خدا را براى مردم. مباد روزى كه براى جذب مردم، خدا را از خود ناخشنود سازيم.

پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «كسى كه ستايش مردم را با معصيت خداوند بطلبد، سرانجام همان مدّاحان، مذمّت‌كنندگان او مى‌شوند (و به‌جاى اينكه نفوذ اجتماعى بيابد، منفور مردم مى‌گردد) زيرا كسى كه رضايت مردم را بر رضايت خدا مقدّم بدارد خدا او را به همان مردم وامى‌گذارد و دست لطفش را از سرش بر مى‌دارد».

نكته بسيار مهم اين است كه انسان بفهمد ضعيف است و تا حمايت الهى نباشد نمى‌تواند كارى صورت دهد. ازاين‌رو كارها را براى خدا بكند، اگرچه مردم از او ناراضى و خشمگين گردند، زيرا در اين صورت است كه خداوند شرّ مردم را از او بازمى‌دارد. مؤمن بايد به « «تُؤْتِى الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ انَّكَ عَلَى‌ كُلّ شَىْ‌ءٍ قَدِيرٌ»؛ به هر كه بخواهى حكومت مى‌بخشى و از هر كه بخواهى مى‌گيرى و هر كه را بخواهى عزّت مى‌دهى و هر كه را بخواهى خوار مى‌كنى. تمام خوبى‌ها به دست توست، تو بر هر چيزى توانايى». [١]

[١]. سوره آل عمران، آيه ٢٦.