انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٤ - تقوا

هيچ چيز از ديده خدا مخفى نمى‌ماند و خداوند به حساب همه مى‌پردازد.

دنيايى كه همه در آن مشتركند، امّا آخرتى كه قرآن به آن اشاره فرموده:

« «وَامْتَازُوا الْيَوْمَ ايُّهَا الْمُجْرِمُونَ»؛ و به گروهى ديگر گفته مى‌شود: جدا شويد امروز اى گناهكاران!» [١] صف‌ها جدا مى‌شود. چون چنين است پس خدا رحمت كند كسى را كه از حالا عاقبت خودش را پيش‌بينى كند. «رَمس» اشاره به قبر است. وقتى قبر صاف باشد عرب به آن «رَمس» مى‌گويد. خودش را براى آن جايگاه آماده كند مادام كه به شما مهلت داده‌اند و ريسمان رهاست مانند حيوان كه وقتى در چراگاه است ريسمانش رهاست تا بچرد. به انسان چنين مهلتى داده‌اند تا مرگش فرا برسد.

مسأله مهمّى كه در ذيل اين روايت به آن اشاره شده اين است كه اين دار دنيا با همه اشكالاتى كه دارد يك حُسن بزرگ دارد و آخرت هم با تمام خوبى‌ها كه دارد يك اشكال دارد. حسن دنيا اين است كه پرونده اعمال باز مى‌ماند و شخص مى‌تواند بدى‌ها و كمبود حسنات را جبران كند، امّا در آخرت پرونده بسته مى‌شود. اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌فرمايد:

لا عَن قَبيحٍ يَستَطيعونَ انتِقالًا وَ لا فى حَسَنٍ يَستَطيعونَ ازدِيادًا:

« (در قيامت) نه مى‌توانند از زشتى‌ها و گناهان بازگردند و نه مى‌توانند بر نيكى‌ها و حسنات خود بيفزايند». [٢] گاهى در دنيا قطره اشكى مى‌ريزد، آه و استغفارى از عمق وجودش برمى‌كشد كه درياى آتشى را كه از گناه برافروخته، خاموش مى‌كند.

معاد از جمله مسائلى است كه قرآن روى آن بسيار تكيه كرده، چرا كه عوامل تربيت انسان دو چيز است:

توجّه به مبدأ و مراقبت دائم، توجّه به حساب و معاد.

در هر مملكتى اگر اين دو عامل درست شود مملكت هم درست خواهد شد.

[١]. سوره يس، آيه ٥٩.

[٢]. نهج‌البلاغه، خطبه ١٨٨.