انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٢ - تأثير خلق و خوى دوست

برادرى و دوستى برقرار كند، لازم است كه از اسم آن دوست و پدر و قبيله و خويشاوندان و منزل او بپرسد. اين آيين از ضروريات و صفاى برادرى است». [١]

آزمايش دوستان‌

در حديثى امام صادق عليه السلام فرمود:

«لا تَسِمِ الرَّجُلَ صَديقاً سِمَةً مَعروفَةً حَتّى‌ تَختَبِرَهُ بِثَلاثٍ تُغضِبُهُ فَتَنظُرَ غَضَبَهُ مِن الحَقّ الَى الباطِلِ وَعِندَ الدّينارِ وَالدّرهَمِ وَحَتّى‌ تُسافِرَ

؛ كسى را دوست رسمى خود به حساب نياور، مگر آنكه او را به سه چيز بيازمايى:

به غضب درآور تا ببينى خشم او را از حق به باطل مى‌بَرد، با پول امتحان كن، با او مسافرت كن». [٢]

دوست يا نشان فضيلت و رذيلت‌

حضرت سليمان فرمود:

«لا تَحكُمُوا عَلى‌ رَجُلٍ بِشَىْ‌ءٍ حَتّى‌ تَنظُروا الى‌ مَن يُصاحِبُ فإنَّما يُعرَفُ الرَّجُلُ بِاشكالِهِ وَأقرانِهِ وَيُنسَبُ الى‌ اصحابِهِ وَأخدانِهِ‌

؛ درباره نيكى و بدى كسى قضاوت نكنيد تا دوستانش را ببينيد، زيرا آدمى با نزديكانش شناخته مى‌شود و به صفات كسانى وصف مى‌شود كه با آنها همنشين و دوست است». [٣]

تأثير خلق و خوى دوست‌

خوى و خلق دوستان چنان در انسان اثر مى‌گذارد كه مى‌توان آن را از فراگيرى‌هاى ناخودآگاه به حساب آورد. روى همين اصل پيشوايان ما را از مصاحبت و دوستى با افراد ناپاك برحذر داشته‌اند.

اميرمؤمنان على عليه السلام فرمود:

«لا تَصحَبِ الشّرّيرَ فإنَّ طَبعَكَ يَسرِقُ مِن طَبعِهِ شَرّاً

[١]. بحارالانوار، ج ٧٣، ص ١٦٦، ح ٣٠.

[٢]. همان، ص ١٨٠، ح ٢٨.

[٣]. همان، ص ١٨٨، ح ١٧.