انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٠ - تأثير نماز در تربيت فرد و جامعه

او زنده مى‌شود، وگرنه بقيّه اعمال او آلوده و از درجه اعتبار ساقط مى‌شود.

٨. نماز قطع نظر از محتوايش با توجّه به شرايط صحّت، دعوت به پاك‌سازى زندگى مى‌كند، چرا كه مى‌دانيم مكان نمازگزار، فرشى كه بر آن نماز مى‌خوانَد، آبى كه با آن وضو مى‌گيرد يا غسل مى‌كند، محلّى كه در آن غسل و وضو انجام مى‌شود بايد از هرگونه غصب و تجاوز به حقوق ديگران پاك باشد. كسى كه آلوده به تجاوز و ظلم، ربا، غصب، كم‌فروشى، رشوه‌خوارى و كسب اموال حرام باشد چگونه مى‌تواند مقدّمات نماز را فراهم سازد؟ بنابراين، تكرار نماز در پنج نوبت در هر روز، خود دعوتى است به رعايت حقوق ديگران.

٩. نماز علاوه بر شرايط صحّت، شرايط قبول و به تعبير ديگر، شرايط كمال دارد كه رعايت آنها عامل مؤثّر ديگرى براى ترك بسيارى از گناهان است.

در كتاب‌هاى فقهى و منابع حديث، امور بسيارى به‌عنوان موانع قبول نماز ذكر شده، از جمله شرب خمر است كه در روايات آمده:

«لا تُقبَلُ صَلاةُ شارِبِ الخَمرِ اربَعينَ يَوماً الّا أن يَتُوبَ‌

؛ نماز شراب‌خوار تا چهل روز قبول نخواهد شد مگر آنكه توبه كند». [١] در برخى روايات ديگر تصريح شده است نماز كسى كه زكات نمى‌پردازد قبول نخواهد شد. همچنين روايات ديگرى مى‌گويد خوردن غذاى حرام يا عجب و خودبينى از موانع قبول نماز است. پيداست كه فراهم كردن شرايط قبولى تا چه حد سازنده است.

١٠. نماز روح انضباط را در انسان تقويت مى‌كند، زيرا دقيقاً بايد در اوقات معيّنى برپا شود كه تأخير و تقديم آن هر دو موجب بطلان نماز است. همچنين آداب و احكام ديگر در مورد نيّت و قيام و قعود و ركوع و سجود و جز آن كه رعايت آنها پذيرش انضباط را در برنامه‌هاى زندگى كاملًا آسان مى‌سازد.

[١]. مستدرك الوسائل، ج ١٧، ص ٥٧، ح ٢٠٧٣٧.