انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٦ - بيدارى و آمادگى
نور هدايت
حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله در اين حديث نكاتى را در مورد بيدارى انسانها و آگاهى مردم بيان كرده است:
١. در دستور اوّل «شَمّروا» دارد كه در لغت بهمعنى آماده شدن است. شايد اصل آن از اينجا باشد كه عرب مىگويد: «شَمَّرَ عَن ساقَيهِ». عربها معمولًا لباس بلند مىپوشند كه براى فعّاليّتهاى جدّى بهكار نمىآيد و وقتى مىخواستند فعّاليّت جسمى كنند اين لباس را بالا مىزدند، يا اين لباس را بالا مىكشيدند و آن را با شال به كمرشان مىبستند كه پيراهن تا نصف ساق يا تا سر زانو مىآمد. لذا عبارت «شَمَّرَ عَن ساقَيهِ» كنايه از آماده شدن براى كار و فعّاليّت است.
حضرت مىفرمايد: آماده شويد چون مطلب جدّى است و آتش جهنّم و حساب و كتاب در كار است.
٢. دستور دوم مشابه دستور اوّل است با اين تفاوت كه مىگويد وسايل را آماده كنيد. تفاوت واژه «شَمّروا» با «تَأهّبوا»، با اينكه هر دو بهمعنى آماده شدن است، در اين است كه در شمّروا خود انسان بايد آماده شود، ولى در تأهّبوا انسان بايد ابزار و وسايل را فراهم سازد. البتّه براى هر سفرى- كه سفر آخرت نيز يكى از آنهاست- هم بايد خود انسان آماده باشد و هم وسايل را آماده كند.
٣. غير از وسايل، مثل مركب و بار و بنه، بايد زاد و توشه نيز بردارد، چون رحيل و كوچ نزديك است و سفر دور. اينها با هم تضادّى ندارند.
«رحيل» بهمعنى آغاز سفر است. حركت زود صورت مىگيرد ولى سفر خيلى طولانى است. مثل اينكه به ما بگويند فردا آماده شويد مىخواهيم حركت كنيم، امّا سفر يكسال طول مىكشد. وسايل يكسال را با خود بياوريد. خلاصه اين قريب و بعيد با هم منافات ندارند، چون يكى آغاز سفر و ديگرى پايان سفر را مىگويد، زيرا هر لحظه احتمال حركت است و فاصله مرگ و حيات انسان خيلى كم است.