انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧١ - عالم بىعمل

در مسير صحيح قرار داشته باشد. عالِم كه ظرف علم است، اگر داراى باطن آلوده و روح پليد و كدورت قلب و ظلمت روان باشد، علمش در كجا مصرف خواهد شد؟

يك انسان شرير بى‌تربيت و يك موجود پست هنگام به دست گرفتن سلاح چه مى‌كند؟ جز آدمكشى و ضربه زدن به حيات ديگران كار ديگرى از او انتظار مى‌رود؟

دانشمندى هم كه از هدايت و صلاح و تربيت و آراستگى و صفاى باطن و معنويّت دل دور باشد، با علمش همان كار را مى‌كند، بلكه عالِم گمراه و دانشمند هوى‌پرست و شخص باسواد خودخواه از قاتل و ظالم بدتر و ضررش بيشتر است، بدين‌رو از بزرگان اسلام نقل شده است:

«اذا فَسَدَ العالِمُ فَسَدَ العالَمُ‌

؛ هرگاه دانشمند فاسد شود، جهان فاسد خواهد شد». [١] متأسّفانه در روزگار ما بيشتر دانشمندان دچار هواى نفس‌اند، هواى نفسى كه مانند ريشه درخت در تمام زواياى زندگيشان ريشه دوانده و از اعمال و اخلاق و كردارشان پيداست كه گويى هواى نفس براى آنان والاترين معبود و بهترين محبوب و عزيزترين معشوق است.

دولتمردان اروپا و امريكا و برخى دولتمردان آسيا و افريقا از نظر علوم مادّى دانشمندند، وكلاى مجالس كشورهاى متمدّن و نيمه‌متمدّن باسوادند، بسيارى از نظاميان رده‌هاى بالا اهل دانش‌اند، بيشتر يا تمام كشيش‌ها و خاخام‌هاى مسيحى و يهودى اهل علم‌اند، پاپ در واتيكان مغز متفكّر روحانيّت مسيحى است، برخى روحانيون اسلامى كه با دربارها متّحدند و تكيه‌گاه تداوم بدترين حكومت‌ها در ممالك اسلامى، داراى سواد اسلامى‌اند، ولى از نظر اعمال و رفتار و اخلاق و كردار گويى بويى از انسانيّت نبرده‌اند. اينان همه با هم در شرق و غرب مجموعه‌اى هستند كه جهان را در تمام ابعاد حياتش به فساد كشيده‌

[١]. الهدى‌ إلى‌ دين المصطفى‌، ج ١، ص ٧٩.