انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٧ - تعديل آرزوها

درختى نمى‌كاشت». [١] بنابراين اميد و آرزو لازم است، ولى اشكال در افراط و تفريط است. يعنى آرزو اشكال ندارد، بلكه اگر انسان تمام همّ و غمّش در آرزوهاى دور و دراز خلاصه شود چنين چيزى اشكال دارد، زيرا آرزوهاى طولانى مشكلات و دردسرهايى را براى انسان مى‌آفريند. گاه موجب مى‌شود كه انسان آخرت و جهان پس از مرگ را فراموش كند، براى اينكه لازمه آرزوهاى طولانى حبّ بقاست و لازمه حبّ بقا هم كراهت و ملاقات با خداست. اينها لازم و ملزوم يكديگرند.

آرزوهاى نابه‌جا و كلام اميرالمؤمنين على عليه السلام‌

«الأماني تُعمي اعيُنَ البَصائِرِ

؛ آرزوها چشمه‌هاى دل را كور مى‌كند». [٢]

«أشرَفُ الغِنى‌ تَركُ المُنى‌

؛ برترين بى‌نيازى ترك آرزوهاست». [٣]

«رَحِمَ اللّهُ امرَءً سَمِعَ حُكماً فَوَعى‌ وَدُعِىَ الى‌ رَشادٍ فَدَنا وَكَذَّبَ مُناهُ‌

؛ خداوند بيامرزد كسى را كه سخن حكيمانه بشنود و آن را فراگيرد و به جانب حق هدايت شود و آن را بپذيرد و آرزوهاى نابه‌جا را ترك كند». [٤]

«الشَّيطانُ المُضِلُّ وَالانفُسُ الامّارَةِ بِالسُّوءِ غَرَّتهُم بِالامانِىّ وفَسَحَت لَهُم بِالمَعاصي وَوَعَدتَهُمُ الإظهارُ فَاقتَحَمَت بِهِمُ النّارُ

؛ شيطان گمراه‌كننده است و نفس امّاره، آنها (خوارج نهروان) را با آرزوهاى نابجا فريب داد و ميدان گناه را برايشان گشود و به آنان وعده پيروزى داد و سرانجام آنها را به جهنّم فرستاد». [٥]

«ايّاكَ وَالاتّكالَ عَلَى المُنى‌ فإنَّها بَضائِعُ النُوكي‌

؛ از تكيه بر آرزوها بپرهيز، پس‌

[١]. بحارالانوار، ج ٧٤، ص ١٧٣.

[٢]. نهج البلاغه، حكمت ٢٧٥.

[٣]. همان، حكمت ٢١١.

[٤]. همان، خطبه ٨٦.

[٥]. همان، خطبه ٣٢٣.