انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠١ - سفارشهاى پيامبر اكرم به ابوذر

نخواهد رفت، پس خود را مشغول به حرص زدن در طلب روزى نكن، تا واجبات را ترك كنى. به قول معروف آنچه قسمتت است به تو مى‌رسد.

بعد فرمود: خيال نكن با دست و پا كردن، چيزى كه بناست به تو برسد نمى‌رسد، يا آنچه نبايد برسد مى‌رسد. بنابراين در مورد چيزهاى فانى كوشش نكن، بلكه براى كسب آخرت كه باقى است بكوش.

در اينجا چند نكته است:

١. درباره روزى تعبير آيات و روايات پيچيده است و در ابتدا نوعى تضاد احساس مى‌شود، زيرا از يك طرف روايات فراوانى داريم كه روزى را مقسوم مى‌داند. قرآن مى‌فرمايد: « «مَا مِنْ دَابَّةٍ فِى‌الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى‌اللَّهِ رِزْقُهَا»؛ هيچ جنبنده‌اى در زمين نيست مگر اينكه روزى او بر خداست». [١] يا رواياتى داريم كه تعبير مى‌كند انسان تا وقتى زنده است روزى دارد.

از پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيدند: اگر كسى را داخل اتاقى بگذارند و تمام منافذ آن را ببندند، روزيش از كجا مى‌رسد؟ فرمود: «از همان مجرايى كه مرگ او مى‌تواند برسد روزى او هم مى‌تواند برسد».

خلاصه آيات و روايات مى‌گويد روزى يك امر ضمانت‌شده و قطعى است.

البتّه در مقابل احاديثى داريم كه به تلاش دعوت مى‌كند. اينكه صبح زود از خواب برخيزيم به دنبال كار برويم، چون بيكار ملعون است و بايد با زراعت، دامدارى و مانند آن روزى را تحصيل كرد.

در ابتدا به نظر مى‌رسد كه تضادّى باشد، امّا رفع اين تضاد شايد از اين راه ممكن باشد كه روزى تضمين شده انسان، مانند استجابت دعا، شروطى دارد.

خداوند مى‌فرمايد: « «أُدْعُونِى أَسْتَجِبْ لَكُمْ»؛ مرا بخوانيد تا (دعايتان را) اجابت كنم». [٢]

[١]. سوره هود، آيه ٦.

[٢]. سوره غافر، آيه ٦٠.