انوار هدايت، مجموعه مباحث اخلاقى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٦ - عوامل نگرانى و پريشانى

و عدم اسارت در چنگال زرق‌و برق زندگى مادّى همراه است، به همه اضطراب‌ها پايان مى‌دهد. هنگامى كه روح انسان «على‌وار» آن‌گونه وسعت يابد كه بگويد:

«انَّ دُنياكُم لَأهوَنُ عِندي مِن وَرَقَةٍ في فَمِ جَرادَةٍ تَقضِمُها

؛ دنياى شما در نظر من بى‌ارزش‌تر از برگ درختى است كه در دهان ملخى باشد كه آن را مى‌جود» [١] دغدغه براى به دست آوردن وسايل مادّى يا از دست دادن آن، چگونه امكان دارد آرامش روح آدمى را بر هم زند و طوفانى از نگرانى در قلب و فكر او ايجاد كند.

٨. عامل مهم ديگر براى نگرانى، ترس از مرگ است كه هميشه روح انسان‌ها را آزار مى‌داده است و چون امكان مرگ تنها در سنين بالا نيست، بلكه در سنين ديگر به‌خصوص هنگام بيمارى‌ها، جنگ‌ها، ناامنى‌ها وجود دارد، اين نگرانى مى‌تواند همگانى باشد. ولى اگر در جهان‌بينى ما، مرگ به‌معناى فنا و نيستى و پايان همه چيز باشد- چنانكه مادّيون جهان مى‌پندارند- اين اضطراب و نگرانى كاملًا بجاست و بايد از چنين مرگى كه نقطه پايان همه آرزوها و موفّقيّت‌ها و خواست‌هاى انسان است ترسيد، امّا هرگاه در سايه ايمان به خدا مرگ را دريچه‌اى به زندگى وسيع‌تر و والاتر بدانيم و گذشتن از گذرگاه مرگ را همچون عبور از دالان زندان و رسيدن به فضايى آزاد بشماريم، ديگر اين نگرانى بى‌معناست، بلكه چنين مرگى هرگاه در مسير اداى وظيفه بوده باشد دوست‌داشتنى و خواستنى است. البتّه عوامل نگرانى منحصر به اينها نيست، بلكه مى‌توان عوامل فراوان ديگرى براى آن برشمرد. البتّه بايد پذيرفت كه بيشتر نگرانى‌ها به يكى از عوامل فوق بازمى‌گردد. و هنگامى كه ديديم اين عوامل در برابر ايمان به خدا ذوب و بى‌رنگ و نابود مى‌شود تصديق خواهيم كرد كه ياد خدا مايه آرامش دل‌هاست. «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ القُلُوبُ». [٢]

[١]. بحارالانوار، ج ٧٢، ص ٣٦٠.

[٢]. سوره رعد، آيه ٢٨.